Anoreksiya ilə bilinməsi lazım olanlar – Topic.az
Anoreksiya ilə bilinməsi lazım olanlar

Anoreksiya ilə bilinməsi lazım olanlar

Yemək vərdişinin pozulması  yetkinlik dövründə valideynlərin kabusudur. Xüsusilə qız uşaqları kilolu olmasa da kilo vermək üçün yeməkdən imtina edə bilərlər. Bu da ailələr üçün çətin bir müddətdir. Ən çox görülən yemək xəstəliklərindən biri anoreksiya nevrozudur.

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 10.09.2019 Baxış sayı:  230 Müəllif: 
Anoreksiyanın səbəbləri

Anoreksiyanın səbəbləri

Anoreksiya nədir?

Anoreksiya anormal dərəcədə az bədən çəkisi əlaməti ilə görülən həyatı təhlükəli ciddi yemək pozğunluğudur. Əgər sadə dildə danışsaq, anoreksiya-insan sağlamlığı üçün təhlükəli olan arıqlamaq metodudur. Anoreksiya pozğunluğu olan insanlar incə qalmaq mövzusunda aşırı həsssasdırlar. Hamısı normal çəkilərindən aşağıdırlar. Anoreksiya nevrozu, əsasən, 12-20 yaşlı gənc qızlarda görülür. Anoreksiya olan insanların 90 faizi qadınlardır. Cəmiyyətdə ümumi görülmə nisbəti 1-2 faizdir.

Anoreksiyanın əlamətləri hansılardır?

Fiziki simptomlar:

  • Həddindən artıq çəkinin azalması
  • Qanın azalması
  • Düzensiz ürək ritmi
  • Yorğunluq
  • Yuxu pozğunluğu (Yuxusuzluq)
  • Kişilərdə testis nisbətinin azalması
  • Menstruasiya pozuntusu və ya menstruasiya olmama
  • Başgicəllənmə və huşunu itirmə
  • Dırnaqların mavimsi rəng dəyişməsi
  • Saçların incəlməsi və azaldılması
  • Qəbizlik
  • Quru və ya sarımtıl dəri
  • Sümük əriməsi
  • Qolların və ya ayaqların şişməsi
  • Böyrək problemləri

Duyğusal və davranış əlamətləri

  • Davamlı qidalarla məşğul olmaq,
  • Aclıq hissini rədd etmə
  • Kökəlmək qorxusu
  • Sosial həyatdan geri çəkilmə
  • Əsəbi olmaq
  • Depressiv ruh halı və depresiyaya girmək

Anoreksiya üçün həkimə nə vaxt müraciət etmək lazımdır?

Digər yemək xəstəlikləri kimi, ömür boyu davam edən bir xəstəlikdir. Anoreksiyalı  insanlar əvvəldən müalicədən imtina edirlər. İnsanda fiziki və emosional əlamətlərə əlavə olaraq, aşağıdakı vəziyyət də varsa anoreksiyadan şübhələnərək həkimə müraciət etmək lazımdır.

  • Yeməy sırasını itirmək
  • Yemək porsiyalarını azaltmaq
  • Yemək yeməmək üçün bəhanələr eləmək
  • Qidaların yağ və kalorilərini daim hesablamaq, ona uyğun qidalanmaq
  • Ləzzətli yeməklərdən qaçmaq
  • Daim neçə kilo olduğunu hesablamaq
  • Güzgü qarşısında özünü tez-tez yoxlamaq,
  • Nə qədər incə olmasına baxmayaraq, çox kilolu olduğundan şikayətlənmək
  • Bol paltar geyinərək bədəni qorumaq,
  • Heç kimin özləri haqqında fikirlərinə məhəl qoymamaq.

Anoreksiyanın səbəbləri

Anoreksiyanın  səbəbi bilinmir. Anoreksiya bioloji, psixoloji və ətraf mühit amillərinin birləşməsi ilə        yaranır.

Bioloji amillər: Anoreksiyanın səbəbləri arasında genlərin təsiri hələ də təsdiqlənməyib. Ancaq genlər bəzi insanları anoreksiyaya qarşı daha həssas edə bilər. Anoreksiyalı  insanlar ümumiyyətlə mükəmməlliyə meyilli, həssas və əzmli insanlardılar.

Psixoloji amillər: Şəxsin bəzi emosional xüsusiyyətləri anoreksiyanın inkişafına təsir göstərə bilər. Daimi depressiya anoreksiyaya təsir göstərə bilər. Bu insanlar çəkilərini problem edərək anoreksiyaya təsir göstərə bilər.

Ətraf mühit amilləri: İncə olmağın cəmiyyət tərəfindən dəbdə olması yeniyetmələrə təsir edir. İncə olmaq üstünlük olaraq görülür. Gənclərin bu düşüncələrini sənətçilərə və modellərə bənzətmək istəyi artırır. Anoreksiya, gənclər arasında ən çox yayılmış 3-cü xroniki xəstəlikdir.

Anoreksiya zamanı risk faktorlarına aşağıdakılar daxildir:

  • Qadın olmaq,
  • Yeniyetməlikdə olmaq
  • Genetik amillər
  • Ailə tarixi
  • Sürətli kilo alıb verə bilməmək
  • Populyar mədəniyyətin təsiri altında qalmaq

Anoreksiyanın müalicəsi

Anoreksiyanın müalicəsi çətin və uzunmüddətlidir. Anoreksiyalı insanlar ümumiyyətlə müalicəni öz başına almazlar. Digər şöbələrin həkimlərinin rəhbərliyi ilə psixiatrlara gəlirlər. . Anoreksiyanın müalicəsində, ilk növbədə, şəxslə həkim arasında etibar əlaqəsi qurulmalıdır. Daha sonra daimi və fəal əməkdaşlıq aktivləşdirilir. Həkim xəstənin özü və ailəsi ilə sıx əlaqə qurur. Ailənin dinamikası və şəxsin ətraflı hekayəsi götürülür. Ailənin əməkdaşlığı son dərəcə vacibdir. Depressiya anoreksiyası olan  insanların 50-60 faizində baş verir. Depressiyanın müalicəsi üçün həkim tərəfindən dərman müalicəsi yazılır. Antidepresan dərmanlardan istifadə olunur. Emosional halların, qayğıların və qorxuların ələ alınması ilə  insanla həkim arasındakı əlaqə artır.

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Koronavirus - qorunmağın yolları
Həyat tərzi   ⁄   25.02.2020   ⁄   246  baxış

Koronavirusdan qorunmağın yolları

Əsasən heyvanlarda xəstəlik amili olan korona virus ailəsinə aid mutasiya keçirən və “2019-nCov” adı verilən virus, ötən ilin dekabr ayından başlayaraq Çinin Uhan şəhərində insanlar arasından yayılmağa başladı.

omega 3 faydaları nələrdir?
Həyat tərzi   ⁄   18.02.2020   ⁄   193  baxış

Omega-3-ün faydaları nələrdir? Alarkən nələrə diqqət etməlisiniz?

Omega-3 yağ turşuları, qida maddələri ilə qəbul edilməli olan çox doymamış yağ turşularıdır. Bədənin Omega-3 ehtiyacı, ana bətnində başlayır. Ehtiyac uşaqlıq, yetkinlik və qocalıq dövründə davam edir. EPA və DHA adı verilən Omeqa-3 yağ turşuları vardır. Yetkinlər üçün EPA, hamilələr, süd verən analar və uşaqlar üçün isə DHA uyğundur.

Həyat tərzi   ⁄   24.01.2020   ⁄   286  baxış

Uşaqlarda allergiyaya ən çox səbəb olan qidalar

Uşaqlıqdakı qida allergiyası bəzən inkişaf prosesində yox olur, bəzən yetkinlik dövründə də davam edir. Bəs, hansı qidalar allergiyaya daha çox səbəb olur? Qida allergiyası hansı şikayətlərə yol açır? Qida allergiyası  diaqnozu necə qoyulur? Qida allergiyası necə müalicə olunur?

uşaqlarda zəka
Həyat tərzi   ⁄   01.01.2020   ⁄   265  baxış

Elm adamlarına görə uşaqlar zəkalarını anadan alırlar

Elm adamları genetik modifikasiya olunmuş siçanlar üzərində araşdırma aparıblar. Uzun illər davam edən araşdırma, insanlar üçün həyata keçirildiyi zaman oxşar bir nəticə əldə edildi. Buna görə uşaqlar ağıllarını analarından alırlar.

Həyat tərzi   ⁄   29.12.2019   ⁄   344  baxış

Xərçəng xəstəliyinin mübarizəçisi

Tərkibindəki sulfuranın miqdarı ilə sağlamlığımız üçün vacib olan brokoli və gül kələmin faydaları saymaqla bitmir. Xüsusilə qışda bu iki qidanı yemək lazımdır. Brokoli faydası baxımından bir addım qabaqdadır

Həyat tərzi   ⁄   28.12.2019   ⁄   307  baxış

K vitamini haqqında heç eşitmisiniz?

Vitamin K, çox eşitdiyimiz bir vitamin deyil, təəssüf ki digər vitaminlər qədər adı çəkilmir. Ancaq bu təməl qidaya əhəmiyyət verməmək səhv olardı. Bəs, çoxumuzun eşitmədiyimiz K vitamini nə işə yarıyır?

Reklam

Son yazılar

Coca cola
Biznes və texnologiya   ⁄   11.03.2020   ⁄   58  baxış

“Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramına start verildi

Mart ayının 10-dan etibarən Coca-Cola Azərbaycan və İNNOLAND İnkubasiya və Akselerasiya Mərkəzinin tərəfdaşlığı ilə “Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramı başlamışdır. Proqramın məqsədi ölkənin sərinləşdirici içki sənayesində istehlakçılar və müştərilərin ehtiyaclarını daha yaxşı təmin etmək üçün qlobal trendlərə uyğun müasir texnoloji həllər tapmaq və bunun üçün milli gənc kadrlardan yararlanmaqdır.

Dehidrasiya nədir
Turizm   ⁄   02.03.2020   ⁄   121  baxış

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.

Koronavirus - qorunmağın yolları
Həyat tərzi   ⁄   25.02.2020   ⁄   246  baxış

Koronavirusdan qorunmağın yolları

Əsasən heyvanlarda xəstəlik amili olan korona virus ailəsinə aid mutasiya keçirən və “2019-nCov” adı verilən virus, ötən ilin dekabr ayından başlayaraq Çinin Uhan şəhərində insanlar arasından yayılmağa başladı.

omega 3 faydaları nələrdir?
Həyat tərzi   ⁄   18.02.2020   ⁄   193  baxış

Omega-3-ün faydaları nələrdir? Alarkən nələrə diqqət etməlisiniz?

Omega-3 yağ turşuları, qida maddələri ilə qəbul edilməli olan çox doymamış yağ turşularıdır. Bədənin Omega-3 ehtiyacı, ana bətnində başlayır. Ehtiyac uşaqlıq, yetkinlik və qocalıq dövründə davam edir. EPA və DHA adı verilən Omeqa-3 yağ turşuları vardır. Yetkinlər üçün EPA, hamilələr, süd verən analar və uşaqlar üçün isə DHA uyğundur.

Turşu və faydaları
Gündəm   ⁄   11.02.2020   ⁄   193  baxış

Turşu yeməyin heç eşitmədiyiniz 7 faydası

Turşu evdə şüşə qabda və əlverişli şəraitdə hazırlanarsa sağlamlıq üçün son dərəcə faydalıdır. Sağlam insanlarda turşunun həftənin 2 günü maksimum 1 ovuc içi qədər istifadəsi yetərlidir. Bəs, uyğun şəraitdə altında hazırlanıb yeyildikdə sağlamlığımız üçün faydaları nələrdir? Sadəcə sirkə və duz ilə hazırlanmış, tərkibində konservant olmayan turşunun 7 faydası bunlardır.

Tükənmişlik hissi
Karyera   ⁄   31.01.2020   ⁄   200  baxış

Tükənmişlik sindromunu aradan qaldırmaq üçün 3 məsləhət

Gərgin iş tempi, artan stres, trafik və s. bir çox amillər bəzən işçiləri elə bir nöqtəyə gətirir ki, son nöqtənin adı-tükənməkdir! Bu hissi aradan qaldırmaq üçün nə etməliyik?

Həyat tərzi   ⁄   24.01.2020   ⁄   286  baxış

Uşaqlarda allergiyaya ən çox səbəb olan qidalar

Uşaqlıqdakı qida allergiyası bəzən inkişaf prosesində yox olur, bəzən yetkinlik dövründə də davam edir. Bəs, hansı qidalar allergiyaya daha çox səbəb olur? Qida allergiyası hansı şikayətlərə yol açır? Qida allergiyası  diaqnozu necə qoyulur? Qida allergiyası necə müalicə olunur?

Uncategorized   ⁄   17.01.2020   ⁄   182  baxış

Qulançar və onun faydaları

 Qulançarın tərkibində maqnezium, fosfor, selenium, sink, natrium, dəmir, mis, kalsium, manqan kimi minerallar və ə A, C, B6, K kimi vitaminlər var.

uşaqlarda zəka
Həyat tərzi   ⁄   01.01.2020   ⁄   265  baxış

Elm adamlarına görə uşaqlar zəkalarını anadan alırlar

Elm adamları genetik modifikasiya olunmuş siçanlar üzərində araşdırma aparıblar. Uzun illər davam edən araşdırma, insanlar üçün həyata keçirildiyi zaman oxşar bir nəticə əldə edildi. Buna görə uşaqlar ağıllarını analarından alırlar.

Həyat tərzi   ⁄   29.12.2019   ⁄   344  baxış

Xərçəng xəstəliyinin mübarizəçisi

Tərkibindəki sulfuranın miqdarı ilə sağlamlığımız üçün vacib olan brokoli və gül kələmin faydaları saymaqla bitmir. Xüsusilə qışda bu iki qidanı yemək lazımdır. Brokoli faydası baxımından bir addım qabaqdadır