Anoreksiya ilə bilinməsi lazım olanlar – Topic.az
Anoreksiya ilə bilinməsi lazım olanlar

Anoreksiya ilə bilinməsi lazım olanlar

Yemək vərdişinin pozulması  yetkinlik dövründə valideynlərin kabusudur. Xüsusilə qız uşaqları kilolu olmasa da kilo vermək üçün yeməkdən imtina edə bilərlər. Bu da ailələr üçün çətin bir müddətdir. Ən çox görülən yemək xəstəliklərindən biri anoreksiya nevrozudur.

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 10.09.2019 Baxış sayı:  366 Müəllif: 
Anoreksiyanın səbəbləri

Anoreksiyanın səbəbləri

Anoreksiya nədir?

Anoreksiya anormal dərəcədə az bədən çəkisi əlaməti ilə görülən həyatı təhlükəli ciddi yemək pozğunluğudur. Əgər sadə dildə danışsaq, anoreksiya-insan sağlamlığı üçün təhlükəli olan arıqlamaq metodudur. Anoreksiya pozğunluğu olan insanlar incə qalmaq mövzusunda aşırı həsssasdırlar. Hamısı normal çəkilərindən aşağıdırlar. Anoreksiya nevrozu, əsasən, 12-20 yaşlı gənc qızlarda görülür. Anoreksiya olan insanların 90 faizi qadınlardır. Cəmiyyətdə ümumi görülmə nisbəti 1-2 faizdir.

Anoreksiyanın əlamətləri hansılardır?

Fiziki simptomlar:

  • Həddindən artıq çəkinin azalması
  • Qanın azalması
  • Düzensiz ürək ritmi
  • Yorğunluq
  • Yuxu pozğunluğu (Yuxusuzluq)
  • Kişilərdə testis nisbətinin azalması
  • Menstruasiya pozuntusu və ya menstruasiya olmama
  • Başgicəllənmə və huşunu itirmə
  • Dırnaqların mavimsi rəng dəyişməsi
  • Saçların incəlməsi və azaldılması
  • Qəbizlik
  • Quru və ya sarımtıl dəri
  • Sümük əriməsi
  • Qolların və ya ayaqların şişməsi
  • Böyrək problemləri

Duyğusal və davranış əlamətləri

  • Davamlı qidalarla məşğul olmaq,
  • Aclıq hissini rədd etmə
  • Kökəlmək qorxusu
  • Sosial həyatdan geri çəkilmə
  • Əsəbi olmaq
  • Depressiv ruh halı və depresiyaya girmək

Anoreksiya üçün həkimə nə vaxt müraciət etmək lazımdır?

Digər yemək xəstəlikləri kimi, ömür boyu davam edən bir xəstəlikdir. Anoreksiyalı  insanlar əvvəldən müalicədən imtina edirlər. İnsanda fiziki və emosional əlamətlərə əlavə olaraq, aşağıdakı vəziyyət də varsa anoreksiyadan şübhələnərək həkimə müraciət etmək lazımdır.

  • Yeməy sırasını itirmək
  • Yemək porsiyalarını azaltmaq
  • Yemək yeməmək üçün bəhanələr eləmək
  • Qidaların yağ və kalorilərini daim hesablamaq, ona uyğun qidalanmaq
  • Ləzzətli yeməklərdən qaçmaq
  • Daim neçə kilo olduğunu hesablamaq
  • Güzgü qarşısında özünü tez-tez yoxlamaq,
  • Nə qədər incə olmasına baxmayaraq, çox kilolu olduğundan şikayətlənmək
  • Bol paltar geyinərək bədəni qorumaq,
  • Heç kimin özləri haqqında fikirlərinə məhəl qoymamaq.

Anoreksiyanın səbəbləri

Anoreksiyanın  səbəbi bilinmir. Anoreksiya bioloji, psixoloji və ətraf mühit amillərinin birləşməsi ilə        yaranır.

Bioloji amillər: Anoreksiyanın səbəbləri arasında genlərin təsiri hələ də təsdiqlənməyib. Ancaq genlər bəzi insanları anoreksiyaya qarşı daha həssas edə bilər. Anoreksiyalı  insanlar ümumiyyətlə mükəmməlliyə meyilli, həssas və əzmli insanlardılar.

Psixoloji amillər: Şəxsin bəzi emosional xüsusiyyətləri anoreksiyanın inkişafına təsir göstərə bilər. Daimi depressiya anoreksiyaya təsir göstərə bilər. Bu insanlar çəkilərini problem edərək anoreksiyaya təsir göstərə bilər.

Ətraf mühit amilləri: İncə olmağın cəmiyyət tərəfindən dəbdə olması yeniyetmələrə təsir edir. İncə olmaq üstünlük olaraq görülür. Gənclərin bu düşüncələrini sənətçilərə və modellərə bənzətmək istəyi artırır. Anoreksiya, gənclər arasında ən çox yayılmış 3-cü xroniki xəstəlikdir.

Anoreksiya zamanı risk faktorlarına aşağıdakılar daxildir:

  • Qadın olmaq,
  • Yeniyetməlikdə olmaq
  • Genetik amillər
  • Ailə tarixi
  • Sürətli kilo alıb verə bilməmək
  • Populyar mədəniyyətin təsiri altında qalmaq

Anoreksiyanın müalicəsi

Anoreksiyanın müalicəsi çətin və uzunmüddətlidir. Anoreksiyalı insanlar ümumiyyətlə müalicəni öz başına almazlar. Digər şöbələrin həkimlərinin rəhbərliyi ilə psixiatrlara gəlirlər. . Anoreksiyanın müalicəsində, ilk növbədə, şəxslə həkim arasında etibar əlaqəsi qurulmalıdır. Daha sonra daimi və fəal əməkdaşlıq aktivləşdirilir. Həkim xəstənin özü və ailəsi ilə sıx əlaqə qurur. Ailənin dinamikası və şəxsin ətraflı hekayəsi götürülür. Ailənin əməkdaşlığı son dərəcə vacibdir. Depressiya anoreksiyası olan  insanların 50-60 faizində baş verir. Depressiyanın müalicəsi üçün həkim tərəfindən dərman müalicəsi yazılır. Antidepresan dərmanlardan istifadə olunur. Emosional halların, qayğıların və qorxuların ələ alınması ilə  insanla həkim arasındakı əlaqə artır.

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Balıq yağının faydaları
Həyat tərzi   ⁄   10.07.2020   ⁄   87  baxış

Balıq yağının faydaları

Balıq yağının faydaları nələrdir? Balıq yağı ən çox hansı balıqda olur? Balıq yağı əlavələrinin tərkib hissəsi nələrdir? 

Ferritin nedir
Həyat tərzi   ⁄   01.06.2020   ⁄   456  baxış

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur.

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   364  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   399  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.

qara duyu nedir
Həyat tərzi   ⁄   12.05.2020   ⁄   355  baxış

Qara düyü nədir? Qara düyünün faydaları nələrdir?

Qara düyü son illərdə faydaları ilə çox məşhur oldu. Tərkibində yüksək miqdarda lif və minerallar olan qara düyünün ürək xəstəlikləri və xərçəngdən qoruyucu ola biləcəyi də deyilir. Bəs bu qara düyü nədir, faydaları nədir? Qara düyü necə bişirilir?

Həyat tərzi   ⁄   29.04.2020   ⁄   428  baxış

D vitaminsiz qalmayın

D vitamininin koronavirusla mübarizədə bədən müqavimətini artırdığı barədə bir çox məlumatlar verilib. D vitamini bədən müqavimətində nə qədər böyük rol oynayır?

Reklam

Son yazılar

Balıq yağının faydaları
Həyat tərzi   ⁄   10.07.2020   ⁄   87  baxış

Balıq yağının faydaları

Balıq yağının faydaları nələrdir? Balıq yağı ən çox hansı balıqda olur? Balıq yağı əlavələrinin tərkib hissəsi nələrdir? 

Biznes və texnologiya   ⁄   10.07.2020   ⁄   109  baxış

Global Game Jam Next Azərbaycan

Global Game Jam Next dünyanın hər yerində, adətən fiziki yerlərdə baş verən ancaq bu il pandemiyayla bağlı olaraq onlayn rejimdə keçiriləcək oyun quruculuğu üzrə təlim və yarış proqramıdır. Tədbir mahiyyətcə oyun inkişafına yönəlmiş hakatondur. GGJ Next – in əsas məqsədi yeniyetmələrin bir araya gələrək yaradıcı olacağı, təcrübə mübadiləsi edə biləcəyi və video oyunlardan istifadə edərək özlərini ən yaxşı şəkildə ifadə edə biləcəklərinə imkan yaratmaqdır.

Ferritin nedir
Həyat tərzi   ⁄   01.06.2020   ⁄   456  baxış

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur.

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   364  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   399  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.

qara duyu nedir
Həyat tərzi   ⁄   12.05.2020   ⁄   355  baxış

Qara düyü nədir? Qara düyünün faydaları nələrdir?

Qara düyü son illərdə faydaları ilə çox məşhur oldu. Tərkibində yüksək miqdarda lif və minerallar olan qara düyünün ürək xəstəlikləri və xərçəngdən qoruyucu ola biləcəyi də deyilir. Bəs bu qara düyü nədir, faydaları nədir? Qara düyü necə bişirilir?

Həyat tərzi   ⁄   29.04.2020   ⁄   428  baxış

D vitaminsiz qalmayın

D vitamininin koronavirusla mübarizədə bədən müqavimətini artırdığı barədə bir çox məlumatlar verilib. D vitamini bədən müqavimətində nə qədər böyük rol oynayır?

Həyat tərzi   ⁄   15.04.2020   ⁄   597  baxış

İmmuniteti çökdürən səbəblər

Dünyanın və ölkəmizin mücadələ apardığı COVID-19 virusu immunitet sisteminin nə qədər vacib olduğunu bizə xatırlatdə. Bəs, immunitet sistemimiz üçün nəyə diqqət etməliyik?

Biznes və texnologiya   ⁄   01.04.2020   ⁄   424  baxış

Koronavirusla mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirən “virtual hackathon”a qeydiyyat başladı

Koronavirus (COVID-19) pandemiyası ilə mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirmək üçün Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramı və “SUP.VC” Akselerasiya Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə “Global Virtual Hackathon” müsabiqəsi keçirilir.

Coca cola
Biznes və texnologiya   ⁄   11.03.2020   ⁄   275  baxış

“Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramına start verildi

Mart ayının 10-dan etibarən Coca-Cola Azərbaycan və İNNOLAND İnkubasiya və Akselerasiya Mərkəzinin tərəfdaşlığı ilə “Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramı başlamışdır. Proqramın məqsədi ölkənin sərinləşdirici içki sənayesində istehlakçılar və müştərilərin ehtiyaclarını daha yaxşı təmin etmək üçün qlobal trendlərə uyğun müasir texnoloji həllər tapmaq və bunun üçün milli gənc kadrlardan yararlanmaqdır.