Bulimiya xəstəliyi haqqında bilmədiklərimiz – Topic.az
Bulimiya xəstəliyi haqqında bilmədiklərimiz

Bulimiya xəstəliyi haqqında bilmədiklərimiz

Bulimiya bir insanın müntəzm olaraq yemək yemə kontrolunu itirməsi və normadan daha çox miqdarda yemək yediyi bir xəstəlikdir. Yunan dilindən “Öküz əti aclığı” mənasına gələn və zehinsəl bir pozuntu olan xəstəlikdir. Yemək asılılığı olan bulimiya xəstəliyinin tipik xüsusiyyəti tez-tez gələn yemək krizləridir. Bulimiyaya tutulan insanlar qısa zaman ərzində çox miqdarda kalori alırlar. Bu şiddətli aclıq krizlərini kontrol edəcək və hansı qıdadı nə qədər yeyə biləcəklərini müəyyən edə bilmirlər. Onlar utandıqları üçün yemək krizlərini gizlətməyə çalışırlar.

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 23.04.2019 Baxış sayı:  738 Müəllif: 
Bulimiya-yemək pozuntusu

Bulimiya-yemək pozuntusu

Bulimiya xəstələri kökəlməmək üçün yemək krizlərindən sonra çəki almağa qarşı mübarizə aparırlar. Yediklərini qusaraq qaytarırlar, ya da digər dərman preparatlarından istifadə edirlər. Onlar çəkilərini qorumaq üçün idman hərəkətlərindən istifadə edirlər, pəhriz saxlayırlar. Buna görə də bulimik insanlar bədən çəkilərini qorumaq üçün məşğul olurlar. Əksərən normal çəkidə olsalar da kökəlməkdən qorxarlar.

Bulimiya nə qədər çoxluqda görülür?

Hər 100 nəfərdən bir ya da ikisi bulimiya xəstəliyinə tutulur. Ancaq bulimiyanın ayrı-ayrı simptomları daha çox yayılıb, 100 nəfərdən 5-i bunu daşıyır. Bulimiya xəstəliyi daha çox yetkinlik dövrünün ilk vaxtlarında yaşanır. Xəstəliydən zərər çəkənlər öz bədən formalarını bəyənmədikləri üçün pəhriz edərlər və getdikcə artan aclıq hissi və yemək krizləri ilə mübarizə aparmağa məcbur olurlar. Arıqladıqdan sonra da bulimiyanın baş verməsi nadir hallardan deyil. Bədən çəkisinin normal olmasına baxmayaraq daha sonra, xəstənin yenidən qusaraq, dərmanlardan istifadə edərək yemək krizlərinin qarşını alması başlayır.

Bulimiya asanlıqla müalicə edilən bir ruhi xəstəlikdir. Qurbanların təxminən 1/3 pzixoterapiya ilə yenidən yemək davranışını qazanır. Qurbanların bir hissəsində ən azı simptomların yaxşılaşması təmin edilə bilər.

Bulimiya xəstəliyi necə yaranır?

Bulimiya xəstəliyi müxtəlif amillər və şərtlərlə birlikdə yaranır. Sosial amillər, şəxsin bioloji irsiyyəti, özgüvənin olmaması, keçmişiylə bağlı yaxın bir şəxsin ölümü də təsir edə bilir. Bu da bulimiyanın yaranmasını, davam etməsini daha da asanlaşdırır.

Daha çox 18-24 yaş arası gənc qadınlarda bulimiya xəstəliyi riskinin yüksək olduğu görünür. Özgüvəni az olan, özlərini daha çox bədən formalarına görə qəbul edən, tez-tez pəhriz edən və ətrafdakı insanlardan az dəstək görən insanlar da risk altındadılar. Çəki və bədən quruluşunun vacib olduğu məsləklərdə də (modellik, rəqs, professional idmançı) gedərək daha çox insan bulimiya xəstəliyinə tutulur.

Digər amil isə ailə vəziyyətidir. Valideyn və ailə üzvlərinin çəki ilə bağlı tənqidləri , az dəstək olunan bir ailə şəraiti də bulimiya xəstəliyinin yaranmasına səbəb olur.

Bulimiya xəstəsi olub-olmadığını necə bilərsiz?

Bulimiya xəstəliyi bir gün ərzində yaranmır. Xəstəliyin sonlandırılması üçün müalicəyə daha çox tez başlanması vacibdir.

Bulimiyanın başlanmasının əlamətləri bunlardır:

  • Qısa müddət ərzində həddindən artıq və tez yemək
  • Gizlin yemək, yediklərini qusmaq, yemək krizi
  • Depresiya
  • Ürək döyüntülərində nizamsızlıq
  • Əsəbilik halı, aqresiv reaksiyalar göstərmək
  • Çəkidə ani artma və ya azalma

Bulimiya necə müalicə olunur?

Bu xəstəlik ilk olaraq müayinə olaraq təyin olduqdan sonra, psixoterapiya ilə müalicə olunur. Üç bulimik xəstədən təxminən bir nəfər psixoterapiya tərəfindən daimi olaraq müalicə edilə bilər. Əhəmiyyətli olanı müalicə edilən terapevtlərın, yemək xəstəlikləri sahəsində xüsusi bilik və təcrübəyə sahib olmasıdır. Gənc xəstələrdə, zaman zaman xəstələrin yaxınları müalicəyə daxil edilir.

Bulimiya simptomları görüldükdə, bu məsələ ilə bağlı aydın lakin ehtiyatla danışmaq lazımdır. Bunu edərkən xəstənin hər şeyi inkar edəcəyi və bununla bağlı danışmağa hazır olmama ehtimalı da vardır. Burda vacib olan şey səbirsizlik və həddindən artıq emosiya göstərmək deyil, əksinə, bulimiya xəstələrinə qarşı dəstək olmaqdır.

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Yaxın mövzular

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   98  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   120  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.

qara duyu nedir
Həyat tərzi   ⁄   12.05.2020   ⁄   124  baxış

Qara düyü nədir? Qara düyünün faydaları nələrdir?

Qara düyü son illərdə faydaları ilə çox məşhur oldu. Tərkibində yüksək miqdarda lif və minerallar olan qara düyünün ürək xəstəlikləri və xərçəngdən qoruyucu ola biləcəyi də deyilir. Bəs bu qara düyü nədir, faydaları nədir? Qara düyü necə bişirilir?

Dehidrasiya nədir
Turizm   ⁄   02.03.2020   ⁄   277  baxış

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.

omega 3 faydaları nələrdir?
Həyat tərzi   ⁄   18.02.2020   ⁄   437  baxış

Omega-3-ün faydaları nələrdir? Alarkən nələrə diqqət etməlisiniz?

Omega-3 yağ turşuları, qida maddələri ilə qəbul edilməli olan çox doymamış yağ turşularıdır. Bədənin Omega-3 ehtiyacı, ana bətnində başlayır. Ehtiyac uşaqlıq, yetkinlik və qocalıq dövründə davam edir. EPA və DHA adı verilən Omeqa-3 yağ turşuları vardır. Yetkinlər üçün EPA, hamilələr, süd verən analar və uşaqlar üçün isə DHA uyğundur.

Turşu və faydaları
Gündəm   ⁄   11.02.2020   ⁄   351  baxış

Turşu yeməyin heç eşitmədiyiniz 7 faydası

Turşu evdə şüşə qabda və əlverişli şəraitdə hazırlanarsa sağlamlıq üçün son dərəcə faydalıdır. Sağlam insanlarda turşunun həftənin 2 günü maksimum 1 ovuc içi qədər istifadəsi yetərlidir. Bəs, uyğun şəraitdə altında hazırlanıb yeyildikdə sağlamlığımız üçün faydaları nələrdir? Sadəcə sirkə və duz ilə hazırlanmış, tərkibində konservant olmayan turşunun 7 faydası bunlardır.

Ferritin nedir
Həyat tərzi   ⁄   01.06.2020   ⁄   38  baxış

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur. Nəticədə hüceyrələrdə və orqanlarda oksigen miqdarı azalır, yorğunluq, halsızlıq, başgicəllənmə kimi bir çox şikayətə yol açır. Qida yoluyla alınan dəmir mineralını orqanizmanın ehtiyaclarına uyğun olaraq saxlayan və buraxan ferritindir. Ferritin, dəmirin depolanması və sərbəst buraxılması üçün cavabdeh olan bir protein kompleksidir. Xalq arasında dəmir deposu olaraq da bilinən Ferritin, əsasən hüceyrələrdə və az miqdarda qan dövranında olur. Dəmirin depolanmasından cavabdeh olan bu protein laboratoriya müayinəsi ilə ölçülür. Ferritin analizi ilə bədəndəki dəmir miqdarı asanlıqla ölçülür.

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   98  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   120  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.

qara duyu nedir
Həyat tərzi   ⁄   12.05.2020   ⁄   124  baxış

Qara düyü nədir? Qara düyünün faydaları nələrdir?

Qara düyü son illərdə faydaları ilə çox məşhur oldu. Tərkibində yüksək miqdarda lif və minerallar olan qara düyünün ürək xəstəlikləri və xərçəngdən qoruyucu ola biləcəyi də deyilir. Bəs bu qara düyü nədir, faydaları nədir? Qara düyü necə bişirilir?

Həyat tərzi   ⁄   29.04.2020   ⁄   160  baxış

D vitaminsiz qalmayın

D vitamininin koronavirusla mübarizədə bədən müqavimətini artırdığı barədə bir çox məlumatlar verilib. D vitamini bədən müqavimətində nə qədər böyük rol oynayır?

Həyat tərzi   ⁄   15.04.2020   ⁄   326  baxış

İmmuniteti çökdürən səbəblər

Dünyanın və ölkəmizin mücadələ apardığı COVID-19 virusu immunitet sisteminin nə qədər vacib olduğunu bizə xatırlatdə. Bəs, immunitet sistemimiz üçün nəyə diqqət etməliyik?

Reklam

Son yazılar

Ferritin nedir
Həyat tərzi   ⁄   01.06.2020   ⁄   38  baxış

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur. Nəticədə hüceyrələrdə və orqanlarda oksigen miqdarı azalır, yorğunluq, halsızlıq, başgicəllənmə kimi bir çox şikayətə yol açır. Qida yoluyla alınan dəmir mineralını orqanizmanın ehtiyaclarına uyğun olaraq saxlayan və buraxan ferritindir. Ferritin, dəmirin depolanması və sərbəst buraxılması üçün cavabdeh olan bir protein kompleksidir. Xalq arasında dəmir deposu olaraq da bilinən Ferritin, əsasən hüceyrələrdə və az miqdarda qan dövranında olur. Dəmirin depolanmasından cavabdeh olan bu protein laboratoriya müayinəsi ilə ölçülür. Ferritin analizi ilə bədəndəki dəmir miqdarı asanlıqla ölçülür.

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   98  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   120  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.

qara duyu nedir
Həyat tərzi   ⁄   12.05.2020   ⁄   124  baxış

Qara düyü nədir? Qara düyünün faydaları nələrdir?

Qara düyü son illərdə faydaları ilə çox məşhur oldu. Tərkibində yüksək miqdarda lif və minerallar olan qara düyünün ürək xəstəlikləri və xərçəngdən qoruyucu ola biləcəyi də deyilir. Bəs bu qara düyü nədir, faydaları nədir? Qara düyü necə bişirilir?

Həyat tərzi   ⁄   29.04.2020   ⁄   160  baxış

D vitaminsiz qalmayın

D vitamininin koronavirusla mübarizədə bədən müqavimətini artırdığı barədə bir çox məlumatlar verilib. D vitamini bədən müqavimətində nə qədər böyük rol oynayır?

Həyat tərzi   ⁄   15.04.2020   ⁄   326  baxış

İmmuniteti çökdürən səbəblər

Dünyanın və ölkəmizin mücadələ apardığı COVID-19 virusu immunitet sisteminin nə qədər vacib olduğunu bizə xatırlatdə. Bəs, immunitet sistemimiz üçün nəyə diqqət etməliyik?

Biznes və texnologiya   ⁄   01.04.2020   ⁄   271  baxış

Koronavirusla mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirən “virtual hackathon”a qeydiyyat başladı

Koronavirus (COVID-19) pandemiyası ilə mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirmək üçün Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramı və “SUP.VC” Akselerasiya Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə “Global Virtual Hackathon” müsabiqəsi keçirilir.

Coca cola
Biznes və texnologiya   ⁄   11.03.2020   ⁄   170  baxış

“Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramına start verildi

Mart ayının 10-dan etibarən Coca-Cola Azərbaycan və İNNOLAND İnkubasiya və Akselerasiya Mərkəzinin tərəfdaşlığı ilə “Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramı başlamışdır. Proqramın məqsədi ölkənin sərinləşdirici içki sənayesində istehlakçılar və müştərilərin ehtiyaclarını daha yaxşı təmin etmək üçün qlobal trendlərə uyğun müasir texnoloji həllər tapmaq və bunun üçün milli gənc kadrlardan yararlanmaqdır.

Dehidrasiya nədir
Turizm   ⁄   02.03.2020   ⁄   277  baxış

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.

Koronavirus - qorunmağın yolları
Həyat tərzi   ⁄   25.02.2020   ⁄   405  baxış

Koronavirusdan qorunmağın yolları

Əsasən heyvanlarda xəstəlik amili olan korona virus ailəsinə aid mutasiya keçirən və “2019-nCov” adı verilən virus, ötən ilin dekabr ayından başlayaraq Çinin Uhan şəhərində insanlar arasından yayılmağa başladı.