Buludların üzərində “İtgin Dünya”! – Topic.az
Buludların üzərində “İtgin Dünya”!

Buludların üzərində “İtgin Dünya”!

Amazon meşələrində tapılan Roraima dağı! Dünyanın ən maraqlı dağlarından biridir. “İtkin Dünya” olaraq adlanan bu bənzərsiz dağda başqa yerdə olmayan canlılar var. Üstəlik ərazidə yaşayanların dağla bağlı maraqlı bir inancı da var. Buludların üzərindəki bənzərsiz gözəlliyi olan Roraima…

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 24.01.2019 Baxış sayı:  677 Müəllif: 
Roraima dağı

Roraima dağı

Roraima dağı - buludların üzərində

Roraima dağı – buludların üzərində

Braziliya və Venesuela arasında, Amazon meşələrinin içərisində yerləşən Roraima dağı (Kvars dağı), dünyanın ən sirrli yerlərindən biri olaraq qəbul olunmuşdur. Adətən sənətkar bir əl tərəfindən inşa olunduğu görüntüsünü verən Roraima dağı, səmaya doğru ucalan quruluşu ilə nağıl kimi görüntüyə sahibdir. O, saxladığı sirrləri ilə “itkin dünya” olaraq adlandırılır.

Amazon meşələrinin ortasında ucalan və buludların üzərinə çıxan bu dağ 2 min 770 metr hündürlüyündədir. Son dərəcə bərk kvars daşından ibarət bu maraqlı dağ memarın əlindən çıxmış kimi görsənir.

Bu görüntüsünə görə yerli sakinlər, uzun müddət bu dağı burada yaşayan insanların etmiş ola biləcəyini düşündülər.

Ancaq bunu subüt edəcək bir dəlilə rast gəlinmədi. Bu sərt və çıxılması çətin olan dağın sadəcə görünüşü deyil, zərvəsindəki əsrarəngiz coğrafi fərqlilikləri də tapılmayıb.

Elm adamlarından maraqlı nəzəriyyə

Dünyada çox az ölkədə olan, quruluş şəkili və görünüş etibari ilə kvars dağlar  digər dağlardan fərqlidir. Elm adamları kvars dağlarının quruluşunda bir nəzəriyyə üstündə dururlar. Dünyada milyardlarla il öncə bütün qitələr bütöv bir quru parçasıydı.

Afrika qitəsi Amerikadan qopduğdan sonra, Afrika qitəsindən Cənubi Amerikaya tərəf su kütlələri axmağa başladı. Meteorların toqquşması ilə Cənubi Amerikada əmələ gələn böyük çuxurlar su kütlələrinin daşıdığı torpaqla dolmağa başladı.

Milyon illər keçdikcə bu çuxurlarda toplanan torpaq maqmanın təsiri ilə daşlaşdı. Bölgədə əmələ gələn eroziyalar çuxurların ətrafındakı daha yumşaq torpağı da özündə topladıqca, daşlaşmış olan hissə daha da möhkəmləndi.

Milyon illər keçdikcə küləyin də aşındırmasıyla bu quruluşun zəif olan hissəsi aşındı, aşağı tərəf çökdü. Bunun nəticəsində kvars dağları bugünki formasını aldı. Kvars dağlarını Cənubi Amerikadakı bir neçə ölkə xaricində, Afrikada tapmaq mümkündür. Ancaq Afrikadakı kvars dağları olduqca alçaqdır (100-200 metr yüksəkliyində)

Dağın zirvəsində bir neçə şəlalələr var. Bu qədər sərt bir dağda çox sayıda şəlalələrin olması elm adamları tərəfindən qəribə qarşılanır. Bəzi yerləri saf qranittən olan Roraima dağı sadəcə quruluşu və görüntüsü ilə deyil, üzərində yaşayan canlılar ilə də təəccübləndirir.

Dünyanın ən balaca qurbağası da bu dağın zirvəsində yaşayır. Ayrıca dağda yaşayan bitki və heyvanları da buradan başqa yedə görmək mümkün deyildir.

Ən balaca qurbağa

Ən balaca qurbağa

Başqa yerlərdə olmayan çox maraqlı bitki və heyvan nümunələri elm adamlarının marağını bölgəyə çəkir. Adətə başqabir dünya kimi özünə xas həyatın yaşandığı dağın təpəsində yer alan qayaların, təpədə sərt əsən küləklər səbəbilə yarandığı düşünülən maraqlı şəkilləri də görənləri heyrətə gətirir.
Kvars dağının təməl maddəsi olan kvars qayaları və kvars yataqları, zəlzələlərin olmasıyla bağlı araşdırmalara da səbəb olur.

Kvars dağı

Kvars dağı

Yəni Roraima dağı da araşdırmalara səbəb ola biləcək yerlər arasında yerləşir. Dağın zirvəsi günboyu duman altında qala bilər. Günəş dumanı açdıqda isə yandırıcı olur. Burada havanın nə vaxt dəyişkənlik göstərəcəyi bilinmir.

Ayrıca dağda maraqlı görüntüyə sahib su yığıntılarıda var. Bunlardan biri jakuzini xatırladan görüntüsü ilə diqqət çəkir. Bu ərazidə su çox soyuqdur. Tək şansınız günəşin olması və soyuğu minumuma salmasıdır.

Sakinlərin qəribə inancı

İllər öncə Venesuelada Kukenan və Tək çaylarının sahilində böyük bir qəbilə yaşayıb. Bu qəbilə budaqları göylərə qədər uzanan nəhəng bi ağacın ətrafında həyatlarını yaşayıblar. Uzaq diyarlardan bir gənc ağac kökünü görmək üçün yola çıxıb. Meşələri aşaraq bu qəbilənin yaşadığı bögəyə gəlib çıxıb.

Bölgəyə gələn gənc qəbilənin başçısının qızına aşiq olub. Qəbilə başçısı bu sevgiyə qarşı çıxıb. Gəncləri yandırmaq üçün yandırılan balaca atəş gənclərin ruhuyla böyüyüb və bütün ağacı bürüyüb.

Qəbilə bu atəşi söndürməyincə ağac qapqara olana qədər yanıb və bütün meyvələri ətrafa tökülüb.

Bu yanğın sonrası ağac kökünə yaxın yerdən qırılınca gövdəsi Canaima bölgəsinə düşüb. Bu nəhəng ağacın qalan kökü Roraima Kvars dağı, Canaima bölgəsinə düşən gövdəsi isə Auyan Kvars dağıdır. Ətrafa tökülən meyvələri isə kvars dağlarını yaradmışdır.

Bu təsirləndirci dağa gələnlərin sayı olduqca azdır. Təhlükəsizlik tədbirlərinin görülməməsi buna səbəb kimi göstəmək olar. Ama macerapərəst səyahətçilərin bu  bənzərsiz dağa çıxmasına maneə törədmir.

Dağa ilk çıxan isə İngilis olmuşdur. İndi də bir çoxları ondan ilham alaraq bura dırmaşmağa çalışır. Bu təbiət möcüzəsini görmək üçün bir çox insan can atır.

 

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Dehidrasiya nədir
Turizm   ⁄   02.03.2020   ⁄   284  baxış

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.

Turizm   ⁄   20.12.2019   ⁄   219  baxış

Niyə dünyanın ən xoşbəxt insanları Skandinaviya ölkələrində yaşayır?

Anket və araşdırmalara görə Skandinaviya ölkələrində yaşayan insanların xoşbəxtlik nisbəti olduqca yüksəkdir. Yəni əlverişsiz hava şərtləti xoşbəxtliklərinə təsir etmir. Bu xoşbəxtliyin mənbəyi yüksək firavanlıq və iqtisadi inkişafdan qaynaqlansa da, vəziyyətə təsir edən bir çox amil var.

Ən maraqlı otellər
Turizm   ⁄   13.12.2019   ⁄   303  baxış

Dünyanın ən maraqlı otelləri

Yeni bir yer araşdırarkən, səyahətçinin qaldığı yer ziyarət etdiyi yerlər qədər vacibdir. Çox vaxt qiymət, məkan və gözəlliyə görə yaşayış yeri seçirik. Yaxşı, otel özü fərqli bir təcrübədirsə nə etməli?

Turizm   ⁄   06.12.2019   ⁄   534  baxış

Dünyanın 10 ən soyuq yeri

Mülayim hava bir çox insanın xəyalı ikən həddindən artıq isti və soyuq dünyann bir reallığıdır. Xüsusilə şimal və cənub qütb bölgələrinə yaxınlaşdıqca, soyuq hava təsirini daha çox hiss elətdirərkən planetimizin ucqar bölgələri bu soyuqdan öz paylarını alırlar.

Turizm   ⁄   19.11.2019   ⁄   383  baxış

Arktikada ən qalın buz sürətlə əriyir

Dünyanın getdikcə isinməyə davam etməsi, iqlim dəyişikliyini gətirir. Yeni bir araşdırmaya görə, Şimal Buzlu dənizdə yerləşən ən qalın buz kütləsi,Arktikadakı digər buzlardan iki qat sürətli əriyir.

Turizm   ⁄   05.11.2019   ⁄   298  baxış

Dünyanın ən təhlükəli 10 ölkəsi

İqtisadiyyat və Sülh İnstitutu dünyanın ən təhlükəli ölkələri hesabatını bu il də açıqladı. Hesabat 2019-cu ilin ən təhlükəli ölkələrini vətəndaş müharibəsi, quraqlıq, terror və silahlanma kimi parametrlərə görə sıralayır.

Reklam

Son yazılar

Ferritin nedir
Həyat tərzi   ⁄   01.06.2020   ⁄   87  baxış

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur. Nəticədə hüceyrələrdə və orqanlarda oksigen miqdarı azalır, yorğunluq, halsızlıq, başgicəllənmə kimi bir çox şikayətə yol açır. Qida yoluyla alınan dəmir mineralını orqanizmanın ehtiyaclarına uyğun olaraq saxlayan və buraxan ferritindir. Ferritin, dəmirin depolanması və sərbəst buraxılması üçün cavabdeh olan bir protein kompleksidir. Xalq arasında dəmir deposu olaraq da bilinən Ferritin, əsasən hüceyrələrdə və az miqdarda qan dövranında olur. Dəmirin depolanmasından cavabdeh olan bu protein laboratoriya müayinəsi ilə ölçülür. Ferritin analizi ilə bədəndəki dəmir miqdarı asanlıqla ölçülür.

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   109  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   136  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.

qara duyu nedir
Həyat tərzi   ⁄   12.05.2020   ⁄   140  baxış

Qara düyü nədir? Qara düyünün faydaları nələrdir?

Qara düyü son illərdə faydaları ilə çox məşhur oldu. Tərkibində yüksək miqdarda lif və minerallar olan qara düyünün ürək xəstəlikləri və xərçəngdən qoruyucu ola biləcəyi də deyilir. Bəs bu qara düyü nədir, faydaları nədir? Qara düyü necə bişirilir?

Həyat tərzi   ⁄   29.04.2020   ⁄   184  baxış

D vitaminsiz qalmayın

D vitamininin koronavirusla mübarizədə bədən müqavimətini artırdığı barədə bir çox məlumatlar verilib. D vitamini bədən müqavimətində nə qədər böyük rol oynayır?

Həyat tərzi   ⁄   15.04.2020   ⁄   348  baxış

İmmuniteti çökdürən səbəblər

Dünyanın və ölkəmizin mücadələ apardığı COVID-19 virusu immunitet sisteminin nə qədər vacib olduğunu bizə xatırlatdə. Bəs, immunitet sistemimiz üçün nəyə diqqət etməliyik?

Biznes və texnologiya   ⁄   01.04.2020   ⁄   282  baxış

Koronavirusla mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirən “virtual hackathon”a qeydiyyat başladı

Koronavirus (COVID-19) pandemiyası ilə mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirmək üçün Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramı və “SUP.VC” Akselerasiya Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə “Global Virtual Hackathon” müsabiqəsi keçirilir.

Coca cola
Biznes və texnologiya   ⁄   11.03.2020   ⁄   174  baxış

“Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramına start verildi

Mart ayının 10-dan etibarən Coca-Cola Azərbaycan və İNNOLAND İnkubasiya və Akselerasiya Mərkəzinin tərəfdaşlığı ilə “Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramı başlamışdır. Proqramın məqsədi ölkənin sərinləşdirici içki sənayesində istehlakçılar və müştərilərin ehtiyaclarını daha yaxşı təmin etmək üçün qlobal trendlərə uyğun müasir texnoloji həllər tapmaq və bunun üçün milli gənc kadrlardan yararlanmaqdır.

Dehidrasiya nədir
Turizm   ⁄   02.03.2020   ⁄   284  baxış

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.

Koronavirus - qorunmağın yolları
Həyat tərzi   ⁄   25.02.2020   ⁄   410  baxış

Koronavirusdan qorunmağın yolları

Əsasən heyvanlarda xəstəlik amili olan korona virus ailəsinə aid mutasiya keçirən və “2019-nCov” adı verilən virus, ötən ilin dekabr ayından başlayaraq Çinin Uhan şəhərində insanlar arasından yayılmağa başladı.