Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar? – Topic.az
Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 02.03.2020 Baxış sayı:  578 Müəllif: 
Dehidrasiya nədir

Dehidrasiya nədir

Dehidrasiya nədir?

Bədənin öz funksiyalarını yerinə yetirməsi üçün lazım olan mayenin qarşılanmaması vəziyyətində dehidrasiya meydana gəlir. Dehidrasiya itirilən mayenin miqdarına görə yüngül, orta, şiddətli dərəcələr olmaq üzrə təyin olunur. Şiddətli dehidrasiya, insan həyatı üçün ciddi təhlükə yaradan vacib bir sağlamlıq problemidir. Dehidrasiya dərəcəsi həm bədən simptomlarına, həm də sidik testinə, böyrək funksiyası testinə və qan testlərinə baxaraq qiymətləndirilir. Uşaqlar, körpələr, yaşlılar və xroniki xəstəliyi olanlar maye itkisinə daha çox həssasdırlar. Xüsusilə yaşlılar və körpələr susuz olduqlarını söyləyə bilmədikləri üçün daha ciddi sağlamlıq problemləri ilə üzləşə bilərlər.

Dehidrasiya simptomları

Gündəlik maye ehtiyacının az maye içən insanların sidik axını yavaşlayır və sidik yolları infeksiyaları və böyrək daşlarının inkişaf riskini artırır. Maye itkisinin artması davam etdikdə aşağı təzyiq və başgicəllənmə kimi problemlər yaranır. Şiddətli maye itkisində, nəbzin artması, böyrək çatışmazlığı, əzələ krampları və huşun itməsi müşahidə olunur. Bütün bu simptomlar qaraciyər, beyin və ürək, eləcə də böyrək kimi orqanlarda pozğunluqlara yol aça bilər.

Yüngül dehidrasiya simptomları:

  • Susuzluq hissi
  • Əzələ krampları
  • Baş ağrısı
  • Dəridə quruma
  • Sidikdə tünd sarı rəng və azalma
  • Quru və yapışqan ağız

Şiddətli dehidrasiya simptomları:

  • Sidikdə çətinlik və ya çox tünd sarı
  • Dəridə quruyur və qırışır
  • Yaddaşın dumanlı olması, huşsuzluq və əsəbilik
  • Nəbz və nəfəsdə sürətlənmə
  • Başgicəllənmə
  • Gözlərdə daralma
  • Ətrafa laqeydlik
  • Təzyiqin aşağı düşməsi

Dehidrasiyanın səbəbləri:

Gün ərzində su içməyi unutmaq və ya içməli su tapmaq kimi adi səbəblərdən itirilən bədən suyu ilə yanaşı digər səbəblərdə vardır.

  • Körpələrdə və uşaqlarda tez-tez rast gəlinən şiddətli ishal və qusma
  • İnfeksiya və ya günəş vurması səbəbindən yüksək hərarət
  • Həddindən artıq məşq və ya yüksək temperatur səbəbindən həddindən artıq tərləmə
  • Diabet kimi xroniki xəstəliklər səbəbiylə həddindən artıq idrar
  • Böyrəklərin su tutma qabiliyyətini itirməsinə səbəb olan xəstəliklər
  • Qan təzyiqi və antihistamik dərmanlar
  • Alkoqol istifadəsi
  • Marafon yarışları kimi idamn oyunları

Dehidrasiyanın müalicəsi

Dehidrasiya müalicəsinin əsas məqsədi itirilmiş maye və elektrolitləri əvəz etməkdir. Dərəcəsinə və səbəbinə görə xəstəlik müalicə olunur. Ümumiyyətlə yüngül və orta dərəcədəki dehidrasiyada su istehlakının artırılması ən uyğun həll yoludur. Artıq məşq səbəbindən itirilən maye itkisində elektrolit ehtiva edən mayelər içilə bilər. Şiddətli susuzlaşdırma vəziyyətində xəstə ən yaxın sağlamlıq müəssisəsinə aparılmalı və müalicə həkim tərəfindən edilməlidir. Xəstənin itirdiyi maye və elektrolitlər venadaxili olaraq verilir və xüsusilə həyati hallarda xəstəni xəstəxanaya gətirmək çox vacibdir.

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Yaxın mövzular

Darçın tozu
Həyat tərzi   ⁄   15.10.2020   ⁄   48  baxış

Darçının faydaları nədir?

Çin təbabətində ənənəvi bir dərman olaraq istifadə edilən darçının həzm və mədə problemlərinə faydası olduğu bilinir. Bir çox xəstəlik üçün faydalı olan bu qida mütləq istehlak edilməlidir. Bəs Darçının faydaları nədir? 

idman-sağlamlıq
Həyat tərzi   ⁄   11.09.2020   ⁄   189  baxış

Bədənin əzələ kütləsini artırmağın 5 təbii yolu

Əzələ kütlənizi təbii şəkildə artırmaq istəyirsinizsə, məşqlər arasında istirahət etməlisiniz. Bu istirahət dövrü idman qədər vacibdir. Əzələnin inkişafına bu müddət ərzində vaxt verəcəksən.

Dis mecunu - flor
Həyat tərzi   ⁄   04.09.2020   ⁄   139  baxış

Diş məcunundakı flor zərərlidir yoxsa faydalıdır?

Flor diş çürüklərinin qarşısını almaqda böyük əhəmiyyətə sahibdir. Diş pastasının işini müzakirə etmədən əvvəl diş çürüməsinin necə baş verdiyini izah edək.

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   604  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   632  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.

qara duyu nedir
Həyat tərzi   ⁄   12.05.2020   ⁄   609  baxış

Qara düyü nədir? Qara düyünün faydaları nələrdir?

Qara düyü son illərdə faydaları ilə çox məşhur oldu. Tərkibində yüksək miqdarda lif və minerallar olan qara düyünün ürək xəstəlikləri və xərçəngdən qoruyucu ola biləcəyi də deyilir. Bəs bu qara düyü nədir, faydaları nədir? Qara düyü necə bişirilir?

Turizm   ⁄   04.09.2020   ⁄   151  baxış

Zürafə Boyunlu Qadınlar

“Zürafə boyunlu” olaraq bilinən dünyanın ən uzun boyunlu qadınları Kayanlar adlı bir xalqın üzvləridir.  Kayan xalqı Cənub-Şərqi Asiyada- Burma və Tayland kimi də bilinən Myanmada yaşayır. Kayan qəbiləsinin üzvləri Qırmızı Karen (Kayah) xalqının bir alt qoludur. Qırmızı Karen xalqının alt qrupu olaraq bilinən Padaunglar, zürafə boyunlu qadınlardan ibarətdir. Padaung sözü Şan dilində “uzun boyun” mənasını verdiyi üçün bu qrup insanlara bu ad verilmişdir.

Turizm   ⁄   20.12.2019   ⁄   353  baxış

Niyə dünyanın ən xoşbəxt insanları Skandinaviya ölkələrində yaşayır?

Anket və araşdırmalara görə Skandinaviya ölkələrində yaşayan insanların xoşbəxtlik nisbəti olduqca yüksəkdir. Yəni əlverişsiz hava şərtləti xoşbəxtliklərinə təsir etmir. Bu xoşbəxtliyin mənbəyi yüksək firavanlıq və iqtisadi inkişafdan qaynaqlansa da, vəziyyətə təsir edən bir çox amil var.

Ən maraqlı otellər
Turizm   ⁄   13.12.2019   ⁄   534  baxış

Dünyanın ən maraqlı otelləri

Yeni bir yer araşdırarkən, səyahətçinin qaldığı yer ziyarət etdiyi yerlər qədər vacibdir. Çox vaxt qiymət, məkan və gözəlliyə görə yaşayış yeri seçirik. Yaxşı, otel özü fərqli bir təcrübədirsə nə etməli?

Turizm   ⁄   06.12.2019   ⁄   1055  baxış

Dünyanın 10 ən soyuq yeri

Mülayim hava bir çox insanın xəyalı ikən həddindən artıq isti və soyuq dünyann bir reallığıdır. Xüsusilə şimal və cənub qütb bölgələrinə yaxınlaşdıqca, soyuq hava təsirini daha çox hiss elətdirərkən planetimizin ucqar bölgələri bu soyuqdan öz paylarını alırlar.

Turizm   ⁄   19.11.2019   ⁄   585  baxış

Arktikada ən qalın buz sürətlə əriyir

Dünyanın getdikcə isinməyə davam etməsi, iqlim dəyişikliyini gətirir. Yeni bir araşdırmaya görə, Şimal Buzlu dənizdə yerləşən ən qalın buz kütləsi,Arktikadakı digər buzlardan iki qat sürətli əriyir.

Turizm   ⁄   05.11.2019   ⁄   521  baxış

Dünyanın ən təhlükəli 10 ölkəsi

İqtisadiyyat və Sülh İnstitutu dünyanın ən təhlükəli ölkələri hesabatını bu il də açıqladı. Hesabat 2019-cu ilin ən təhlükəli ölkələrini vətəndaş müharibəsi, quraqlıq, terror və silahlanma kimi parametrlərə görə sıralayır.

Reklam

Son yazılar

Darçın tozu
Həyat tərzi   ⁄   15.10.2020   ⁄   48  baxış

Darçının faydaları nədir?

Çin təbabətində ənənəvi bir dərman olaraq istifadə edilən darçının həzm və mədə problemlərinə faydası olduğu bilinir. Bir çox xəstəlik üçün faydalı olan bu qida mütləq istehlak edilməlidir. Bəs Darçının faydaları nədir? 

idman-sağlamlıq
Həyat tərzi   ⁄   11.09.2020   ⁄   189  baxış

Bədənin əzələ kütləsini artırmağın 5 təbii yolu

Əzələ kütlənizi təbii şəkildə artırmaq istəyirsinizsə, məşqlər arasında istirahət etməlisiniz. Bu istirahət dövrü idman qədər vacibdir. Əzələnin inkişafına bu müddət ərzində vaxt verəcəksən.

Turizm   ⁄   04.09.2020   ⁄   151  baxış

Zürafə Boyunlu Qadınlar

“Zürafə boyunlu” olaraq bilinən dünyanın ən uzun boyunlu qadınları Kayanlar adlı bir xalqın üzvləridir.  Kayan xalqı Cənub-Şərqi Asiyada- Burma və Tayland kimi də bilinən Myanmada yaşayır. Kayan qəbiləsinin üzvləri Qırmızı Karen (Kayah) xalqının bir alt qoludur. Qırmızı Karen xalqının alt qrupu olaraq bilinən Padaunglar, zürafə boyunlu qadınlardan ibarətdir. Padaung sözü Şan dilində “uzun boyun” mənasını verdiyi üçün bu qrup insanlara bu ad verilmişdir.

Biznes və texnologiya   ⁄   04.09.2020   ⁄   120  baxış

Alimlərə görə yuxu real həyatın davamıdır

Elm adamları 24 min yuxu üzərində tədqiqat apararkən  təəccüblü nəticələr əldə etdilər. Araşdırmalara görə röyalar real həyatımızın davamı ola bilər.

Dis mecunu - flor
Həyat tərzi   ⁄   04.09.2020   ⁄   139  baxış

Diş məcunundakı flor zərərlidir yoxsa faydalıdır?

Flor diş çürüklərinin qarşısını almaqda böyük əhəmiyyətə sahibdir. Diş pastasının işini müzakirə etmədən əvvəl diş çürüməsinin necə baş verdiyini izah edək.

Balıq yağının faydaları
Həyat tərzi   ⁄   10.07.2020   ⁄   270  baxış

Balıq yağının faydaları

Balıq yağının faydaları nələrdir? Balıq yağı ən çox hansı balıqda olur? Balıq yağı əlavələrinin tərkib hissəsi nələrdir? 

Biznes və texnologiya   ⁄   10.07.2020   ⁄   259  baxış

Global Game Jam Next Azərbaycan

Global Game Jam Next dünyanın hər yerində, adətən fiziki yerlərdə baş verən ancaq bu il pandemiyayla bağlı olaraq onlayn rejimdə keçiriləcək oyun quruculuğu üzrə təlim və yarış proqramıdır. Tədbir mahiyyətcə oyun inkişafına yönəlmiş hakatondur. GGJ Next – in əsas məqsədi yeniyetmələrin bir araya gələrək yaradıcı olacağı, təcrübə mübadiləsi edə biləcəyi və video oyunlardan istifadə edərək özlərini ən yaxşı şəkildə ifadə edə biləcəklərinə imkan yaratmaqdır.

Ferritin nedir
Həyat tərzi   ⁄   01.06.2020   ⁄   811  baxış

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur.

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   604  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   632  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.