Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir? – Topic.az
Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur.

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 01.06.2020 Baxış sayı:  3855 Müəllif: 
Ferritin nedir

Ferritin nedir

Ferritin nədir?

Fərqli qida mənbələrindən alınan dəmir insan metabolizmasında mühüm yerə sahibdir. Qanda ən çox sayda hüceyrə növü olan eritrositlər və ya və ya qırmızı qan hüceyrələri, hüceyrə və orqanlar üçün çox vacib olan oksigen daşınmasını yerinə yetirir. Qırmızı qan hüceyrələri olaraq da bilinən bu hüceyrələrin toxumalara kifayət qədər oksigen daşıyabilməsi orqanizmdəki dəmir miqdarından asılıdır. Ferritin, bədəndəki dəmirdən fərqli olaraq, dəmiri saxlayan və onun sərbəst buraxılmasına nəzarət edən protein kompleksi növüdür. Ferritin proteini bədən hüceyrələrində və xüsusilə hepatosit olaraq bilinən qaraciyərin təxmini 75% təşkil edən hüceyrələrdə, sümük iliyində, immun sistem hüceyrələrində olur. Qidalar vasitəsilə alınan dəmirin saxlanması və sərbəst buraxılması üçün cavabdeh olan Ferritin, bədənin dəmir deposu olaraq da bilinir. Bədəndəki dəmir miqdarı da ferritin ilə ölçülür. Ferritinin aşağı olması bədəndə dəmir deposunun aşağı olduğunu, ferritinin yüksək səviyyədə olması dəmirin həddindən artıq olduğunu göstərir. Normal ferritin dəyəri yaşa və cinsiyyətə görə dəyişsə də ümumiyyətlə kişilərdə 20-500 ml/ng, qadınlarda 20-200 ml / ng olmalıdır. Qadınlarda bu aşağı dəyərin səbəbi, hər ay müntəzəm olaraq görülən menstrual qanamalardır. Bir çox fərqli səbəbdən yaranan Ferritin çatışmazlığı həkim tərəfindən tövsiyə olunan müalicə üsulları ilə asanlıqla aradan qaldırıla bilər.

Ferritin əksikliyi nədir?

Dəmir depolanmasından cavabdeh olan ferritin proteininin normaldan aşağı olması boşluqdan xəbər verir. Xalq arasında anemiya olaraq da bilinən dəmir çatışmazlığı ferritin çatışmazlığının təbii bir nəticəsidir.

Ferritin niyə azalır?

Qanda ferritinin miqdarı normal miqdardan az olması  ya da başqa sözlə, ferritinin zəifliyi həddindən artıq çay, qəhvə içərkən və ya nizamsız qidalanma səbəbindən görülür. Bundan əlavə, menstruasiya, hamiləlik, ana südü ilə qidalandırma da ferritin əksikliyinə səbəb olur. Digər səbəblər olaraq bunları da göstərmək olar:

  • Çox saylı doğuşlar
  • Abort
  • Çox bişmiş ət
  • C vitamini əksikliyi
  • Mədə və bağırsaq problemləri
  • Xroniki xəstəliklər
  • Qan itkisi

Ferritin çatışmazlığının əlamətləri hansılardır?

Bədəndəki dəmir səviyyəsinin azalması ilə paralel olaraq ferritin səviyyəsi azalır. Buna görə, kifayət qədər oksigen olmayan hüceyrə və orqanların işləməsi pozulur və bu da bəzi narahatlıqlara səbəb olur. Ferritin aşağı və ya orta səviyyədədirsə, heç bir əlamət göstərməməsi mümkündür. Normal dəyərlərdən aşağı olan ferritinin miqdarı aşağıdakı simptomlara səbəb olur:

  • Halsızlıq və yorğunluq
  • Uyuşma
  • Səhərləri oyana bilməmək
  • Narahatlıq
  • Baş dönməsi
  • Baş ağrısı
  • Qulaqda səslər
  • Unutqanlıq
  • Əsəbilik
  • Solğun dəri rəngi
  • Quru Dəri
  • Dırnaqların asanlıqla qırılması
  • Dırnaqlarda zolaqlı görünüş
  • Nəfəs darlığı
  • Ayağ ağrısı
  • Barmaqlarda və ayaq barmaqlarında uyuşma
  • Narahat ayaq sindromu

Ferritin əksikliyinin müalicəsi

Laboratoriya testləri ilə təyin olunan ferritin əksikliyi dəmirin miqdarının da əksik olduğunu göstərir. Ferritin əksikliyi mümkün olan sağlamlıq problemlərinin xəbərçisidir. İlk öncə dəmir depolarının  boş olmasının əsas səbəbi araşdırılır. Ferritinin aşağı səviyyəsi hər hansı bir xəstəliydən qaynaqlanmırsa həkim məsləhəti ilə damcı, kapsul və ya damar yolu ilə bərpa oluna bilər. Bəzi hallarda dəmir əlavələri kifayət etməyəcəyi üçün həkim qidalanmaya da diqqət olunmasını tələb edə bilər. C və B12 vitaminləri ilə zəngin qidalanma, mayalı çörək istehlakı, quru paxlalılar, yumurta, toyuq, balıq, qırmızı ət, göyərti, susam, bəkməz, üzüm, qoz-fındıq, fıstıq, ərik və tut kimi meyvələrlə zəngin qidalanmalıdır.

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Həyat tərzi   ⁄   26.10.2020   ⁄   1138  baxış

Darçının insan orqanizmasına faydaları

Darçın çox dadlı ədviyyatdır. Darçın, elmi olaraq Cinnamomum olaraq bilinən ağacların daxili qabığından hazırlanmış bir ədviyyatdır. İki əsas darçın növü var: Seylon darçını: “Həqiqi” darçın kimi də tanınır, digəri Cassia darçındır. Bu gün daha çox yayılmış və insanların “darçın”  olaraq adlandırdığları növdür.

Darçın tozu
Həyat tərzi   ⁄   15.10.2020   ⁄   1433  baxış

Darçının faydaları nədir?

Çin təbabətində ənənəvi bir dərman olaraq istifadə edilən darçının həzm və mədə problemlərinə faydası olduğu bilinir. Bir çox xəstəlik üçün faydalı olan bu qida mütləq istehlak edilməlidir. Bəs Darçının faydaları nədir? 

idman-sağlamlıq
Həyat tərzi   ⁄   11.09.2020   ⁄   1276  baxış

Bədənin əzələ kütləsini artırmağın 5 təbii yolu

Əzələ kütlənizi təbii şəkildə artırmaq istəyirsinizsə, məşqlər arasında istirahət etməlisiniz. Bu istirahət dövrü idman qədər vacibdir. Əzələnin inkişafına bu müddət ərzində vaxt verəcəksən.

Dis mecunu - flor
Həyat tərzi   ⁄   04.09.2020   ⁄   841  baxış

Diş məcunundakı flor zərərlidir yoxsa faydalıdır?

Flor diş çürüklərinin qarşısını almaqda böyük əhəmiyyətə sahibdir. Diş pastasının işini müzakirə etmədən əvvəl diş çürüməsinin necə baş verdiyini izah edək.

Balıq yağının faydaları
Həyat tərzi   ⁄   10.07.2020   ⁄   1160  baxış

Balıq yağının faydaları

Balıq yağının faydaları nələrdir? Balıq yağı ən çox hansı balıqda olur? Balıq yağı əlavələrinin tərkib hissəsi nələrdir? 

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   1792  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Reklam

Son yazılar

Biznes və texnologiya   ⁄   05.04.2021   ⁄   18  baxış

Şimali Koreyanın LG şirkəti smartfon istehsalını dayandırdı

Şimali Koreyanın LG şirkəti zərərlə işləyən mobil telefonlar istiqamətini tam ləğv edir. Buna səbəb kimi bazarda yüksək rəqabət şəraiti göstərilib.

Biznes və texnologiya   ⁄   25.01.2021   ⁄   497  baxış

Global Game Jam Azerbaijan 2021

27 – 31 yanvar tarixlərinlərində eyni anda 200 – ə yaxın ölkədə təşkil edilən Global Game Jam Azərbaycanda da baş tutacaq. Jam pandemiya səbəbindən online keçiriləcək. Tədbirin əsas məqsədi Azərbaycandakı oyun qurucuları cəmiyyətini bir araya gətirmək, inkişaf etdirmək və dünyayla birləşdirməkdir. Azərbaycanda ilk dəfə Global Game Jam Azərbaycan Online keçirilir.

Həyat tərzi   ⁄   26.10.2020   ⁄   1138  baxış

Darçının insan orqanizmasına faydaları

Darçın çox dadlı ədviyyatdır. Darçın, elmi olaraq Cinnamomum olaraq bilinən ağacların daxili qabığından hazırlanmış bir ədviyyatdır. İki əsas darçın növü var: Seylon darçını: “Həqiqi” darçın kimi də tanınır, digəri Cassia darçındır. Bu gün daha çox yayılmış və insanların “darçın”  olaraq adlandırdığları növdür.

Darçın tozu
Həyat tərzi   ⁄   15.10.2020   ⁄   1433  baxış

Darçının faydaları nədir?

Çin təbabətində ənənəvi bir dərman olaraq istifadə edilən darçının həzm və mədə problemlərinə faydası olduğu bilinir. Bir çox xəstəlik üçün faydalı olan bu qida mütləq istehlak edilməlidir. Bəs Darçının faydaları nədir? 

idman-sağlamlıq
Həyat tərzi   ⁄   11.09.2020   ⁄   1276  baxış

Bədənin əzələ kütləsini artırmağın 5 təbii yolu

Əzələ kütlənizi təbii şəkildə artırmaq istəyirsinizsə, məşqlər arasında istirahət etməlisiniz. Bu istirahət dövrü idman qədər vacibdir. Əzələnin inkişafına bu müddət ərzində vaxt verəcəksən.

Turizm   ⁄   04.09.2020   ⁄   788  baxış

Zürafə Boyunlu Qadınlar

“Zürafə boyunlu” olaraq bilinən dünyanın ən uzun boyunlu qadınları Kayanlar adlı bir xalqın üzvləridir.  Kayan xalqı Cənub-Şərqi Asiyada- Burma və Tayland kimi də bilinən Myanmada yaşayır. Kayan qəbiləsinin üzvləri Qırmızı Karen (Kayah) xalqının bir alt qoludur. Qırmızı Karen xalqının alt qrupu olaraq bilinən Padaunglar, zürafə boyunlu qadınlardan ibarətdir. Padaung sözü Şan dilində “uzun boyun” mənasını verdiyi üçün bu qrup insanlara bu ad verilmişdir.

Biznes və texnologiya   ⁄   04.09.2020   ⁄   768  baxış

Alimlərə görə yuxu real həyatın davamıdır

Elm adamları 24 min yuxu üzərində tədqiqat apararkən  təəccüblü nəticələr əldə etdilər. Araşdırmalara görə röyalar real həyatımızın davamı ola bilər.

Dis mecunu - flor
Həyat tərzi   ⁄   04.09.2020   ⁄   841  baxış

Diş məcunundakı flor zərərlidir yoxsa faydalıdır?

Flor diş çürüklərinin qarşısını almaqda böyük əhəmiyyətə sahibdir. Diş pastasının işini müzakirə etmədən əvvəl diş çürüməsinin necə baş verdiyini izah edək.

Balıq yağının faydaları
Həyat tərzi   ⁄   10.07.2020   ⁄   1160  baxış

Balıq yağının faydaları

Balıq yağının faydaları nələrdir? Balıq yağı ən çox hansı balıqda olur? Balıq yağı əlavələrinin tərkib hissəsi nələrdir? 

Biznes və texnologiya   ⁄   10.07.2020   ⁄   836  baxış

Global Game Jam Next Azərbaycan

Global Game Jam Next dünyanın hər yerində, adətən fiziki yerlərdə baş verən ancaq bu il pandemiyayla bağlı olaraq onlayn rejimdə keçiriləcək oyun quruculuğu üzrə təlim və yarış proqramıdır. Tədbir mahiyyətcə oyun inkişafına yönəlmiş hakatondur. GGJ Next – in əsas məqsədi yeniyetmələrin bir araya gələrək yaradıcı olacağı, təcrübə mübadiləsi edə biləcəyi və video oyunlardan istifadə edərək özlərini ən yaxşı şəkildə ifadə edə biləcəklərinə imkan yaratmaqdır.