Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir? – Topic.az
Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur.

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 01.06.2020 Baxış sayı:  460 Müəllif: 
Ferritin nedir

Ferritin nedir

Ferritin nədir?

Fərqli qida mənbələrindən alınan dəmir insan metabolizmasında mühüm yerə sahibdir. Qanda ən çox sayda hüceyrə növü olan eritrositlər və ya və ya qırmızı qan hüceyrələri, hüceyrə və orqanlar üçün çox vacib olan oksigen daşınmasını yerinə yetirir. Qırmızı qan hüceyrələri olaraq da bilinən bu hüceyrələrin toxumalara kifayət qədər oksigen daşıyabilməsi orqanizmdəki dəmir miqdarından asılıdır. Ferritin, bədəndəki dəmirdən fərqli olaraq, dəmiri saxlayan və onun sərbəst buraxılmasına nəzarət edən protein kompleksi növüdür. Ferritin proteini bədən hüceyrələrində və xüsusilə hepatosit olaraq bilinən qaraciyərin təxmini 75% təşkil edən hüceyrələrdə, sümük iliyində, immun sistem hüceyrələrində olur. Qidalar vasitəsilə alınan dəmirin saxlanması və sərbəst buraxılması üçün cavabdeh olan Ferritin, bədənin dəmir deposu olaraq da bilinir. Bədəndəki dəmir miqdarı da ferritin ilə ölçülür. Ferritinin aşağı olması bədəndə dəmir deposunun aşağı olduğunu, ferritinin yüksək səviyyədə olması dəmirin həddindən artıq olduğunu göstərir. Normal ferritin dəyəri yaşa və cinsiyyətə görə dəyişsə də ümumiyyətlə kişilərdə 20-500 ml/ng, qadınlarda 20-200 ml / ng olmalıdır. Qadınlarda bu aşağı dəyərin səbəbi, hər ay müntəzəm olaraq görülən menstrual qanamalardır. Bir çox fərqli səbəbdən yaranan Ferritin çatışmazlığı həkim tərəfindən tövsiyə olunan müalicə üsulları ilə asanlıqla aradan qaldırıla bilər.

Ferritin əksikliyi nədir?

Dəmir depolanmasından cavabdeh olan ferritin proteininin normaldan aşağı olması boşluqdan xəbər verir. Xalq arasında anemiya olaraq da bilinən dəmir çatışmazlığı ferritin çatışmazlığının təbii bir nəticəsidir.

Ferritin niyə azalır?

Qanda ferritinin miqdarı normal miqdardan az olması  ya da başqa sözlə, ferritinin zəifliyi həddindən artıq çay, qəhvə içərkən və ya nizamsız qidalanma səbəbindən görülür. Bundan əlavə, menstruasiya, hamiləlik, ana südü ilə qidalandırma da ferritin əksikliyinə səbəb olur. Digər səbəblər olaraq bunları da göstərmək olar:

  • Çox saylı doğuşlar
  • Abort
  • Çox bişmiş ət
  • C vitamini əksikliyi
  • Mədə və bağırsaq problemləri
  • Xroniki xəstəliklər
  • Qan itkisi

Ferritin çatışmazlığının əlamətləri hansılardır?

Bədəndəki dəmir səviyyəsinin azalması ilə paralel olaraq ferritin səviyyəsi azalır. Buna görə, kifayət qədər oksigen olmayan hüceyrə və orqanların işləməsi pozulur və bu da bəzi narahatlıqlara səbəb olur. Ferritin aşağı və ya orta səviyyədədirsə, heç bir əlamət göstərməməsi mümkündür. Normal dəyərlərdən aşağı olan ferritinin miqdarı aşağıdakı simptomlara səbəb olur:

  • Halsızlıq və yorğunluq
  • Uyuşma
  • Səhərləri oyana bilməmək
  • Narahatlıq
  • Baş dönməsi
  • Baş ağrısı
  • Qulaqda səslər
  • Unutqanlıq
  • Əsəbilik
  • Solğun dəri rəngi
  • Quru Dəri
  • Dırnaqların asanlıqla qırılması
  • Dırnaqlarda zolaqlı görünüş
  • Nəfəs darlığı
  • Ayağ ağrısı
  • Barmaqlarda və ayaq barmaqlarında uyuşma
  • Narahat ayaq sindromu

Ferritin əksikliyinin müalicəsi

Laboratoriya testləri ilə təyin olunan ferritin əksikliyi dəmirin miqdarının da əksik olduğunu göstərir. Ferritin əksikliyi mümkün olan sağlamlıq problemlərinin xəbərçisidir. İlk öncə dəmir depolarının  boş olmasının əsas səbəbi araşdırılır. Ferritinin aşağı səviyyəsi hər hansı bir xəstəliydən qaynaqlanmırsa həkim məsləhəti ilə damcı, kapsul və ya damar yolu ilə bərpa oluna bilər. Bəzi hallarda dəmir əlavələri kifayət etməyəcəyi üçün həkim qidalanmaya da diqqət olunmasını tələb edə bilər. C və B12 vitaminləri ilə zəngin qidalanma, mayalı çörək istehlakı, quru paxlalılar, yumurta, toyuq, balıq, qırmızı ət, göyərti, susam, bəkməz, üzüm, qoz-fındıq, fıstıq, ərik və tut kimi meyvələrlə zəngin qidalanmalıdır.

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Balıq yağının faydaları
Həyat tərzi   ⁄   10.07.2020   ⁄   90  baxış

Balıq yağının faydaları

Balıq yağının faydaları nələrdir? Balıq yağı ən çox hansı balıqda olur? Balıq yağı əlavələrinin tərkib hissəsi nələrdir? 

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   367  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   401  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.

qara duyu nedir
Həyat tərzi   ⁄   12.05.2020   ⁄   361  baxış

Qara düyü nədir? Qara düyünün faydaları nələrdir?

Qara düyü son illərdə faydaları ilə çox məşhur oldu. Tərkibində yüksək miqdarda lif və minerallar olan qara düyünün ürək xəstəlikləri və xərçəngdən qoruyucu ola biləcəyi də deyilir. Bəs bu qara düyü nədir, faydaları nədir? Qara düyü necə bişirilir?

Həyat tərzi   ⁄   29.04.2020   ⁄   433  baxış

D vitaminsiz qalmayın

D vitamininin koronavirusla mübarizədə bədən müqavimətini artırdığı barədə bir çox məlumatlar verilib. D vitamini bədən müqavimətində nə qədər böyük rol oynayır?

Həyat tərzi   ⁄   15.04.2020   ⁄   601  baxış

İmmuniteti çökdürən səbəblər

Dünyanın və ölkəmizin mücadələ apardığı COVID-19 virusu immunitet sisteminin nə qədər vacib olduğunu bizə xatırlatdə. Bəs, immunitet sistemimiz üçün nəyə diqqət etməliyik?

Reklam

Son yazılar

Balıq yağının faydaları
Həyat tərzi   ⁄   10.07.2020   ⁄   90  baxış

Balıq yağının faydaları

Balıq yağının faydaları nələrdir? Balıq yağı ən çox hansı balıqda olur? Balıq yağı əlavələrinin tərkib hissəsi nələrdir? 

Biznes və texnologiya   ⁄   10.07.2020   ⁄   112  baxış

Global Game Jam Next Azərbaycan

Global Game Jam Next dünyanın hər yerində, adətən fiziki yerlərdə baş verən ancaq bu il pandemiyayla bağlı olaraq onlayn rejimdə keçiriləcək oyun quruculuğu üzrə təlim və yarış proqramıdır. Tədbir mahiyyətcə oyun inkişafına yönəlmiş hakatondur. GGJ Next – in əsas məqsədi yeniyetmələrin bir araya gələrək yaradıcı olacağı, təcrübə mübadiləsi edə biləcəyi və video oyunlardan istifadə edərək özlərini ən yaxşı şəkildə ifadə edə biləcəklərinə imkan yaratmaqdır.

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   367  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   401  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.

qara duyu nedir
Həyat tərzi   ⁄   12.05.2020   ⁄   361  baxış

Qara düyü nədir? Qara düyünün faydaları nələrdir?

Qara düyü son illərdə faydaları ilə çox məşhur oldu. Tərkibində yüksək miqdarda lif və minerallar olan qara düyünün ürək xəstəlikləri və xərçəngdən qoruyucu ola biləcəyi də deyilir. Bəs bu qara düyü nədir, faydaları nədir? Qara düyü necə bişirilir?

Həyat tərzi   ⁄   29.04.2020   ⁄   433  baxış

D vitaminsiz qalmayın

D vitamininin koronavirusla mübarizədə bədən müqavimətini artırdığı barədə bir çox məlumatlar verilib. D vitamini bədən müqavimətində nə qədər böyük rol oynayır?

Həyat tərzi   ⁄   15.04.2020   ⁄   601  baxış

İmmuniteti çökdürən səbəblər

Dünyanın və ölkəmizin mücadələ apardığı COVID-19 virusu immunitet sisteminin nə qədər vacib olduğunu bizə xatırlatdə. Bəs, immunitet sistemimiz üçün nəyə diqqət etməliyik?

Biznes və texnologiya   ⁄   01.04.2020   ⁄   426  baxış

Koronavirusla mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirən “virtual hackathon”a qeydiyyat başladı

Koronavirus (COVID-19) pandemiyası ilə mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirmək üçün Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramı və “SUP.VC” Akselerasiya Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə “Global Virtual Hackathon” müsabiqəsi keçirilir.

Coca cola
Biznes və texnologiya   ⁄   11.03.2020   ⁄   278  baxış

“Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramına start verildi

Mart ayının 10-dan etibarən Coca-Cola Azərbaycan və İNNOLAND İnkubasiya və Akselerasiya Mərkəzinin tərəfdaşlığı ilə “Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramı başlamışdır. Proqramın məqsədi ölkənin sərinləşdirici içki sənayesində istehlakçılar və müştərilərin ehtiyaclarını daha yaxşı təmin etmək üçün qlobal trendlərə uyğun müasir texnoloji həllər tapmaq və bunun üçün milli gənc kadrlardan yararlanmaqdır.

Dehidrasiya nədir
Turizm   ⁄   02.03.2020   ⁄   419  baxış

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.