Makhunik-İranın 1500 illik cücələr kəndi – Topic.az
Makhunik-İranın 1500 illik cücələr kəndi

Makhunik-İranın 1500 illik cücələr kəndi

Makhunik, 1500 il əvvəl İranın şimal-şərqində qurulan bir kənddir. Əfqan sərhədindən 75 km uzaqlığda yerləşir. 100 il əvvəl burada yaşayan insanların boyu təxminən 1 metr uzunluğunda, ortalama boydan 50 sm daha qisa idi. Səbəbi isə çox qəribədir. Makhunik kəndi haqqında maraqlı məlumatlar.

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 18.06.2019 Baxış sayı:  385 Müəllif: 
İran-Makhunik kəndi

İran-Makhunik kəndi

Qulliverin səyahəti romanında danışılan cücələr şəhəri olan Lilliput şəhərini xatırlatan Makhunik dünyadakı fantastik yerlərdən biridir.
100 il əvvələ qədər İranın Makhunik kəndində yaşayan insanların boyu 1 metr qədər idi. Makhunik İranın şimal-şərqində 1500 il əvvəl qurulmuş bir kənddir. Əfqan sərhədindən 75 km uzaqlığda yerləşir.

2005-ci ildə ərazidə mumyalanmış bir insan cəsədi tapıldı. Bundan sonra Makhunikin də “Cücələr şəhəri”nə aid olunduğu bilindi. Mütəxəssislər mumyanın 400 il əvvəl yarımçıq uşaq cəsədi olduğunu açıqlasa da bi vaxtlar Makhunikdə yaşayan kəndlilərin boyunun normaldan daha az olduğu iddiaları davam etdi.

Kəndlilərin boyunun qısa olmasının ən böyük səbəbi az qidalanmaları idi. Bu quraq bölgədə heyvandarlıq edilmirdi. Sadəcə turp, taxıl, arpa və xurma kimi bitkilər yetişdirilirdi və qidalanma da bunlardan ibarət idi. Kəndin ən qəribə xüsusiyyətlərindən biri İran mətbəxində və qonaqpərvərliyində vacib yeri olan çaya qarşı pis yanaşma idi.

Makhunik kəndinin tarixi memarı və gələnəksəl yaşamı mövzusunda muzey işləri görən 61 yaşındakı Əhməd Rahnama əvvələr oralarda çay içməyin sadəcə pis vərdişə bağlı olduğu deyilən bir inanc var idi.

20-ci əsrin ortalarında yolların çəkilməsiylə bağlı Makhunik kəndliləri də İranın digər bölgələri kimi düyü, toyuq kimi qidalara əlçatan oldu.
Makhunik kəndində yaşayan 700 nəfərin boyu bugün orta boya sahib olsa da ata-babalarının boyunun nə qədər qısa olduğunu xatırladacaq bir çox şey var.

Bu bölgəni araşdıran yazarlardan biri gördüklərini belə açıqlayıb

“Köhnə kənddəki 200 evdən 70-nin hündürlüyü çox azdır. Bu evlərdən əyilib birinə girincə özümü oturma otağında tapdım. 10-14 kv metrlik böyüklükdə bu otağın bir kənarı taxıl anbarı, bir hissəsi ocaq, digər hissəsi isə yataq yeri olaraq istifadə olunur. Evlərin bu qədər balaca olmasının səbəbi tək insanların qısa boylu olması deyil. Evlərini tikmək, isitmək və sərinləşdirmək üçün daha rahat idi. Ayrıca ətraf mühitə uyğun olduğu üçün də işğalçıların buranı tapmağı da rahat deyildi. Kənddə həyat bugün də asan deyil. Gənclər iş tapmaq üçün başqa yerlərə getmək məcburiyyətində qaldı.
İş üçün şəhərə gedən gənclər kəndə pul və qida göndərirlər. Qadınlar burada toxuma işləri görürlər. Yaşlılar isə dövlər köməyi ilə yaşayırlar. Lakin hər şey əvvəldən daha yaxşıdı

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Dehidrasiya nədir
Turizm   ⁄   02.03.2020   ⁄   284  baxış

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.

Turizm   ⁄   20.12.2019   ⁄   219  baxış

Niyə dünyanın ən xoşbəxt insanları Skandinaviya ölkələrində yaşayır?

Anket və araşdırmalara görə Skandinaviya ölkələrində yaşayan insanların xoşbəxtlik nisbəti olduqca yüksəkdir. Yəni əlverişsiz hava şərtləti xoşbəxtliklərinə təsir etmir. Bu xoşbəxtliyin mənbəyi yüksək firavanlıq və iqtisadi inkişafdan qaynaqlansa da, vəziyyətə təsir edən bir çox amil var.

Ən maraqlı otellər
Turizm   ⁄   13.12.2019   ⁄   303  baxış

Dünyanın ən maraqlı otelləri

Yeni bir yer araşdırarkən, səyahətçinin qaldığı yer ziyarət etdiyi yerlər qədər vacibdir. Çox vaxt qiymət, məkan və gözəlliyə görə yaşayış yeri seçirik. Yaxşı, otel özü fərqli bir təcrübədirsə nə etməli?

Turizm   ⁄   06.12.2019   ⁄   533  baxış

Dünyanın 10 ən soyuq yeri

Mülayim hava bir çox insanın xəyalı ikən həddindən artıq isti və soyuq dünyann bir reallığıdır. Xüsusilə şimal və cənub qütb bölgələrinə yaxınlaşdıqca, soyuq hava təsirini daha çox hiss elətdirərkən planetimizin ucqar bölgələri bu soyuqdan öz paylarını alırlar.

Turizm   ⁄   19.11.2019   ⁄   383  baxış

Arktikada ən qalın buz sürətlə əriyir

Dünyanın getdikcə isinməyə davam etməsi, iqlim dəyişikliyini gətirir. Yeni bir araşdırmaya görə, Şimal Buzlu dənizdə yerləşən ən qalın buz kütləsi,Arktikadakı digər buzlardan iki qat sürətli əriyir.

Turizm   ⁄   05.11.2019   ⁄   297  baxış

Dünyanın ən təhlükəli 10 ölkəsi

İqtisadiyyat və Sülh İnstitutu dünyanın ən təhlükəli ölkələri hesabatını bu il də açıqladı. Hesabat 2019-cu ilin ən təhlükəli ölkələrini vətəndaş müharibəsi, quraqlıq, terror və silahlanma kimi parametrlərə görə sıralayır.

Reklam

Son yazılar

Ferritin nedir
Həyat tərzi   ⁄   01.06.2020   ⁄   87  baxış

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur. Nəticədə hüceyrələrdə və orqanlarda oksigen miqdarı azalır, yorğunluq, halsızlıq, başgicəllənmə kimi bir çox şikayətə yol açır. Qida yoluyla alınan dəmir mineralını orqanizmanın ehtiyaclarına uyğun olaraq saxlayan və buraxan ferritindir. Ferritin, dəmirin depolanması və sərbəst buraxılması üçün cavabdeh olan bir protein kompleksidir. Xalq arasında dəmir deposu olaraq da bilinən Ferritin, əsasən hüceyrələrdə və az miqdarda qan dövranında olur. Dəmirin depolanmasından cavabdeh olan bu protein laboratoriya müayinəsi ilə ölçülür. Ferritin analizi ilə bədəndəki dəmir miqdarı asanlıqla ölçülür.

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   109  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   136  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.

qara duyu nedir
Həyat tərzi   ⁄   12.05.2020   ⁄   140  baxış

Qara düyü nədir? Qara düyünün faydaları nələrdir?

Qara düyü son illərdə faydaları ilə çox məşhur oldu. Tərkibində yüksək miqdarda lif və minerallar olan qara düyünün ürək xəstəlikləri və xərçəngdən qoruyucu ola biləcəyi də deyilir. Bəs bu qara düyü nədir, faydaları nədir? Qara düyü necə bişirilir?

Həyat tərzi   ⁄   29.04.2020   ⁄   178  baxış

D vitaminsiz qalmayın

D vitamininin koronavirusla mübarizədə bədən müqavimətini artırdığı barədə bir çox məlumatlar verilib. D vitamini bədən müqavimətində nə qədər böyük rol oynayır?

Həyat tərzi   ⁄   15.04.2020   ⁄   348  baxış

İmmuniteti çökdürən səbəblər

Dünyanın və ölkəmizin mücadələ apardığı COVID-19 virusu immunitet sisteminin nə qədər vacib olduğunu bizə xatırlatdə. Bəs, immunitet sistemimiz üçün nəyə diqqət etməliyik?

Biznes və texnologiya   ⁄   01.04.2020   ⁄   282  baxış

Koronavirusla mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirən “virtual hackathon”a qeydiyyat başladı

Koronavirus (COVID-19) pandemiyası ilə mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirmək üçün Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramı və “SUP.VC” Akselerasiya Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə “Global Virtual Hackathon” müsabiqəsi keçirilir.

Coca cola
Biznes və texnologiya   ⁄   11.03.2020   ⁄   174  baxış

“Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramına start verildi

Mart ayının 10-dan etibarən Coca-Cola Azərbaycan və İNNOLAND İnkubasiya və Akselerasiya Mərkəzinin tərəfdaşlığı ilə “Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramı başlamışdır. Proqramın məqsədi ölkənin sərinləşdirici içki sənayesində istehlakçılar və müştərilərin ehtiyaclarını daha yaxşı təmin etmək üçün qlobal trendlərə uyğun müasir texnoloji həllər tapmaq və bunun üçün milli gənc kadrlardan yararlanmaqdır.

Dehidrasiya nədir
Turizm   ⁄   02.03.2020   ⁄   284  baxış

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.

Koronavirus - qorunmağın yolları
Həyat tərzi   ⁄   25.02.2020   ⁄   410  baxış

Koronavirusdan qorunmağın yolları

Əsasən heyvanlarda xəstəlik amili olan korona virus ailəsinə aid mutasiya keçirən və “2019-nCov” adı verilən virus, ötən ilin dekabr ayından başlayaraq Çinin Uhan şəhərində insanlar arasından yayılmağa başladı.