Qlüten nədir? Qlütenin zərərləri nələrdir? – Topic.az
Qlüten nədir? Qlütenin zərərləri nələrdir?

Qlüten nədir? Qlütenin zərərləri nələrdir?

Qlüten son günlərdə bəzi xəstəlik qrupları üçün xüsusi həssaslıq tələb edməsi səbəbi ilə maraq doğurmuşdur. Tərkibindəki zülallar səbəbiylə allergik reaksiyalara səbəb ola bilən qlüten, çörəkdən başqa bəzi məhsullarda da istifadə olunur. Diqqət olunması gərəkən qlüten nədir?

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 23.09.2019 Baxış sayı:  1534 Müəllif: 
qlüten və onun zərərləri

qlüten və onun zərərləri

Qlüten tərkibindəki zülallar səbəbiylə allergik vəziyyətə səbəb ola bilər. Bəzi məhsulların istehsalında qlüten tez-tez istifadə olunur. Bəs qlüten hansı məhsulların tərkibindədir?

Qlüten nədir?

Qlüten çörək hazırlanması prosesində xəmirin əsas tərkibini əmələ gətirən güclü tərkibindən cavabdeh olan zülaldır. Qlüten olmadan çörək mayalanmaz və qabarmaz.

Qlüten elastik bir zülal toplusudur. Zülallar bir-birlərinə bağlandıqlarında çevik bir quruluş meydana gətirirlər. Su ilə qarışdırılıb xəmir halına gətirildiyində qlüten zülalları da eyni çevikliyə sahib olur. Maya tək hüceyrəli bir organizma- buğda ununa əlavə olunur. Burada şəkər fermentasiya yolu ilə istifadə olunur. Karbon qazından ibarət qaz baloncuklarına çevrilir. Qlüten zülalları isidildikdə tutulur, əsnəklik yumuşaqlığa çevrilir. Hər hansı bir buğda çörəyini dilimləsəniz içindəki qabarcıqları və qlüten əlavəsini görə bilərsiniz.

Qlüten əvəzinə hansı məhsullar istifadə olunmalıdır?

Qlüten yeməkdə tərəddüd edənlər, eyni qida dəyərini təmin edəcək kartof, qarğıdalı unu və qəhvəyi düyü kimi qidalar yeyə bilərlər.
Düyü və düyü unundan hazırlanan şirniyyatlar, qarğıdalı, noxud, soya, kartof, bütün tərəvəzlər, meyvələr, paxlalı bitkilər qrupu, ət, toyuq, balıq, mərcimək kimi məhsullar da bu qrupa daxildir.

Qlütensiz qidalanmanın zərərləri nələrdir?

Qlütensiz qidalanmağa başlayan Çölyak xəstələrində, incə bağırsağın qlütenə qarşı ömür boyu davam edən və xronikləşən allergiyası, həssaslığı mənasına gəlir. Bu xəstəliyə sahib olanlar qlütenli qidalar yedikdə bağırsaq mukozasındakı allergiya səbəbi ilə incə bağırsağın florasını məhv edər. Beləliklə yeyilən qidalar əmilməz, qarın ağrısı, qaz, şişkinlik, ishal, çəki itkisi, əzələ problemləri və dəmir əksikliyi kimi bir çox həyati təhlükə yaradacaq ciddi problemlər görülməyə başlayar. Çölyak xəstələri qlütensiz qidalanmağa diqqət etməyə başladıqda bağırsaq florasının yaxşılaşdığı və buna bağlı olaraq vitamin və mineral itkisinin azaldığı da görülür.

Qlütensiz qidalanmağla ilə bağlı ən çox maraq doğuran arıqlamağa kömək olub-olmamağıdır. Qlütensiz bir həyata addım atıldığında simit, makaron, xəmir kimi zərif karbohirdatlardan uzaqlaşdığımız üçün bir qədər arığlama görülə bilər. Beləliklə, aldığı enerjinin az olması səbəbindən bədənin enerjisi qaçılmaz olaraq məhdudlaşır. Ancaq tam taxıllı qidalar, iştah kontrolu, ürək damar xəstəlikləri, insulin müqaviməti kimi bir çox xəstəliyə qarşı qoruyucu olduğu üçün qlütensiz bir həyata keçmədən əvvəl bunların hamsı düşünülməli və əmin olunmalıdır. Qlütensiz qidalar qarabaşaq, kinoa, kətən toxumu, düyü, noxud, kartof, tərəvəz və meyvələr, süd məhsullarında olmadığı kimi, işlənmiş qidalar, salat sousları, hazır qidalar, biskvit kimi şəkərli yeməklərdə həddindən artıq vardır.

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Həyat tərzi   ⁄   26.10.2020   ⁄   44  baxış

Darçının insan orqanizmasına faydaları

Darçın çox dadlı ədviyyatdır. Darçın, elmi olaraq Cinnamomum olaraq bilinən ağacların daxili qabığından hazırlanmış bir ədviyyatdır. İki əsas darçın növü var: Seylon darçını: “Həqiqi” darçın kimi də tanınır, digəri Cassia darçındır. Bu gün daha çox yayılmış və insanların “darçın”  olaraq adlandırdığları növdür.

Darçın tozu
Həyat tərzi   ⁄   15.10.2020   ⁄   73  baxış

Darçının faydaları nədir?

Çin təbabətində ənənəvi bir dərman olaraq istifadə edilən darçının həzm və mədə problemlərinə faydası olduğu bilinir. Bir çox xəstəlik üçün faydalı olan bu qida mütləq istehlak edilməlidir. Bəs Darçının faydaları nədir? 

idman-sağlamlıq
Həyat tərzi   ⁄   11.09.2020   ⁄   216  baxış

Bədənin əzələ kütləsini artırmağın 5 təbii yolu

Əzələ kütlənizi təbii şəkildə artırmaq istəyirsinizsə, məşqlər arasında istirahət etməlisiniz. Bu istirahət dövrü idman qədər vacibdir. Əzələnin inkişafına bu müddət ərzində vaxt verəcəksən.

Dis mecunu - flor
Həyat tərzi   ⁄   04.09.2020   ⁄   154  baxış

Diş məcunundakı flor zərərlidir yoxsa faydalıdır?

Flor diş çürüklərinin qarşısını almaqda böyük əhəmiyyətə sahibdir. Diş pastasının işini müzakirə etmədən əvvəl diş çürüməsinin necə baş verdiyini izah edək.

Balıq yağının faydaları
Həyat tərzi   ⁄   10.07.2020   ⁄   301  baxış

Balıq yağının faydaları

Balıq yağının faydaları nələrdir? Balıq yağı ən çox hansı balıqda olur? Balıq yağı əlavələrinin tərkib hissəsi nələrdir? 

Ferritin nedir
Həyat tərzi   ⁄   01.06.2020   ⁄   859  baxış

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur.

Reklam

Son yazılar

Həyat tərzi   ⁄   26.10.2020   ⁄   44  baxış

Darçının insan orqanizmasına faydaları

Darçın çox dadlı ədviyyatdır. Darçın, elmi olaraq Cinnamomum olaraq bilinən ağacların daxili qabığından hazırlanmış bir ədviyyatdır. İki əsas darçın növü var: Seylon darçını: “Həqiqi” darçın kimi də tanınır, digəri Cassia darçındır. Bu gün daha çox yayılmış və insanların “darçın”  olaraq adlandırdığları növdür.

Darçın tozu
Həyat tərzi   ⁄   15.10.2020   ⁄   73  baxış

Darçının faydaları nədir?

Çin təbabətində ənənəvi bir dərman olaraq istifadə edilən darçının həzm və mədə problemlərinə faydası olduğu bilinir. Bir çox xəstəlik üçün faydalı olan bu qida mütləq istehlak edilməlidir. Bəs Darçının faydaları nədir? 

idman-sağlamlıq
Həyat tərzi   ⁄   11.09.2020   ⁄   216  baxış

Bədənin əzələ kütləsini artırmağın 5 təbii yolu

Əzələ kütlənizi təbii şəkildə artırmaq istəyirsinizsə, məşqlər arasında istirahət etməlisiniz. Bu istirahət dövrü idman qədər vacibdir. Əzələnin inkişafına bu müddət ərzində vaxt verəcəksən.

Turizm   ⁄   04.09.2020   ⁄   167  baxış

Zürafə Boyunlu Qadınlar

“Zürafə boyunlu” olaraq bilinən dünyanın ən uzun boyunlu qadınları Kayanlar adlı bir xalqın üzvləridir.  Kayan xalqı Cənub-Şərqi Asiyada- Burma və Tayland kimi də bilinən Myanmada yaşayır. Kayan qəbiləsinin üzvləri Qırmızı Karen (Kayah) xalqının bir alt qoludur. Qırmızı Karen xalqının alt qrupu olaraq bilinən Padaunglar, zürafə boyunlu qadınlardan ibarətdir. Padaung sözü Şan dilində “uzun boyun” mənasını verdiyi üçün bu qrup insanlara bu ad verilmişdir.

Biznes və texnologiya   ⁄   04.09.2020   ⁄   133  baxış

Alimlərə görə yuxu real həyatın davamıdır

Elm adamları 24 min yuxu üzərində tədqiqat apararkən  təəccüblü nəticələr əldə etdilər. Araşdırmalara görə röyalar real həyatımızın davamı ola bilər.

Dis mecunu - flor
Həyat tərzi   ⁄   04.09.2020   ⁄   154  baxış

Diş məcunundakı flor zərərlidir yoxsa faydalıdır?

Flor diş çürüklərinin qarşısını almaqda böyük əhəmiyyətə sahibdir. Diş pastasının işini müzakirə etmədən əvvəl diş çürüməsinin necə baş verdiyini izah edək.

Balıq yağının faydaları
Həyat tərzi   ⁄   10.07.2020   ⁄   301  baxış

Balıq yağının faydaları

Balıq yağının faydaları nələrdir? Balıq yağı ən çox hansı balıqda olur? Balıq yağı əlavələrinin tərkib hissəsi nələrdir? 

Biznes və texnologiya   ⁄   10.07.2020   ⁄   272  baxış

Global Game Jam Next Azərbaycan

Global Game Jam Next dünyanın hər yerində, adətən fiziki yerlərdə baş verən ancaq bu il pandemiyayla bağlı olaraq onlayn rejimdə keçiriləcək oyun quruculuğu üzrə təlim və yarış proqramıdır. Tədbir mahiyyətcə oyun inkişafına yönəlmiş hakatondur. GGJ Next – in əsas məqsədi yeniyetmələrin bir araya gələrək yaradıcı olacağı, təcrübə mübadiləsi edə biləcəyi və video oyunlardan istifadə edərək özlərini ən yaxşı şəkildə ifadə edə biləcəklərinə imkan yaratmaqdır.

Ferritin nedir
Həyat tərzi   ⁄   01.06.2020   ⁄   859  baxış

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur.

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   633  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.