Rusiyanın Liviya üçün planı var - növbəti Qəddafi – Topic.az
Rusiyanın Liviya üçün planı var – növbəti Qəddafi

Rusiyanın Liviya üçün planı var – növbəti Qəddafi

Rusiyanın Liviya üçün yeni potensial lideri var. Bu şəxs köhnə diktator Müəmmar Qəddafi-nin oğlu Seyf əl-İslam Qəddafi-dir.

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 04.01.2019 Baxış sayı:  1178 Müəllif: 
Müəmmar Qəddafinin oğlu - Seyf əl-İslam Qəddafi

Müəmmar Qəddafinin oğlu – Seyf əl-İslam Qəddafi

Köhnə diktatorun oğlu Seyf əl-İslam, Vladimir Putinin zəngin enerji resurslarına malik Şimali Afrikada Rusiyanın rolunu gücləndirdiyini gördükdən sonra, dəstək üçün Moskvaya geri döndü.

Amerikanın kənarda durduğunu görən Kreml bunu əlverişli fürsət olaraq görür. Rusiya, 2011-ci ildə Muammər Qəddafinin devrilməsindən və ölümündən sonra parçalanan və külə dönən Liviyada əsas vasitəçi olmağa çalışır. Rusiya Amerikanın Suriyadan çəkilməyi planladığını öyrəndikdə daha da cürətləndi.

Tobrukdakı analitik mərkəzlərdən birinin təsisçisi Mohamed Eljarh müşahidələrinə görə:

Seyf Əl-İslamın bir çox problemləri varkən yenidən hakimiyyətə gəlməsi o qədər də asan olmayacaq. Qəddafi ilə münasibətləri oldugu üçün və bir-birlərini yaxşı tanıdıqları üçün Ruslar köhnə rejimdən kimisə dəstəkləmək istəyir.

Putin, 40 illik hakimiyyətindən sonra Qəddafini devirən NATO-nun hərbi kampaniyasını qətiyyətlə pisləyir. Rusiyanın Liviyaya olan dəstəyi Amerikanın zərərinə önəmli bir zəfər olacaqdır. Bu vəziyyətdə Moskva, Afrikanın ən böyük neft ehtiyatlarına malik Liviya ilə milyardlarla dollarlıq müqaviləsini bərpa edəcək. Ehtimal varki, Aralıq dənizi üzərində yeni hərbi-dəniz bazası yaradacaq.

Kremlin çoxtərəfli oyunu

Kreml üçün təkliflər hazırlayan Dünya İqtisadiyyatı və Beynəlxalq Əlaqələr Dövlət Araşdırma İnstitutunun rəhbəri, Aleksandr Dınkinin sözlərinə görə:

Qərb Liviyanı xaosa çevirmək üçün hər şeyi etdi. İndi münaqişənin bütün tərəfləri Moskvaya inanır.

Diplomatların sözlərinə əsasən, keçən il Rusiya Liviya strategiyasında dəyişiklik etmişdir. Rusiya Həftəri dəstəklərkən, eyni zamanda digər güc mərkəzləri olan BMT-nin dəstəklədiyi Tripoli höküməti ilə və qərb yerləşən Misrata bölgəsi ilə  olduqca ehtiyyatlı və xoş davranırdı. Həftər 2016-ci ildən Moskvanı tez-tez ziyarət edir. Lakin Liviyanın baş naziri Faiz Sarac və digər başçıları da müntəzəm olaraq Rusiyaya səfər edirlər.

Görünür, Kremlin strategiyası öz nəticəsini göstərir. Qəddafi rejiminin devrilməsindən sonra təxirə salınmış Bengazid-Sirt sürətli dəmir yolunun tikintisi üçün 2,5 milyard dollarlıq müqaviləni yeniləmək məqsədi ilə Liviya ilə danışıqlara başlıyır. Bu arada Liviya Rusiyadan 1 milyon ton taxılı 700 milyon dollara satın aldı.

Rusiya burada öz enerji maraqlarını müdafiə edir. Liviyanın  Milli Neft Korporasiyasının baş direktoru Mustafa Sanalla oktyabr ayında Moskvaya gələrək Qəddafinin dövründə başlayan “Qazprom” və “Tatneft” adlı layihələrin bərpası barədə danışıqlara başlayıb. “Rosneft” Liviyada neft kəşfiyyatı və istehsalına, habelə xam neftin alınmasına sərmayə qoymağa razıdır. Kremlin Xəftər ilə əlaqələrinə baxmayaraq, bütün müqavilələr Liviya Milli Neft Korporasiyasının Tripolidəki qərargahı ilə aparılır. Çünki  xarici  ölkələrlə müqavilələr əldə etmək hüququna yalnız o malikdir.

Liviya Milli Neft Korporasiyasının Rusiya siyasi və ticarət liderlərinə verdiyi dəstək, bizim perspektivlərimizin gücünü göstərir

deyə Sanalla Bloomberg-ə məlumat verib.

ABŞ-ın qeyri-müəyyən mövqeyi

Rusiya əlaqələri inkişaf etdirdiyi və əməkdaşlıq qurduğu halda Donald Tramp dünyanın hər yerindən geri çəkilməyə başlayır (son nümunə olaraq Suriyanı misal göstərmək olar). Liviyanın nə Rusiyada, nə də ABŞ-da səfirliyi yoxdur. Bingazidə diplomatik bir binaya silahlı hücum zamanı Amerika səfiri öldürüldükdən sonra, ABŞ 2012-ci ildə diplomatik missiyasını bağladı.

Tramp administrasiyası Afrika üçün yeni bir strategiya hazırladığı zaman, ABŞ David Satterfield-i İtaliya hökümətinin Liviyada təşkil etdiyi konfransına göndərdi.

Liviyada rəqabət

Rusiyanın Liviya ilə işbirliyi 1969-cu ildə, 27 yaşındakı Qəddafinin ölkədə hakimiyyətə gəldiyi zaman başlamışdır. Sovet İttifaqı və Rusiya Qəddafini silahla təmin elədi. Lakin Liviyanın çevrilməsindən sonra ölkə ərazilərə parçalandı, düşmən qrupları tərəfindən idarə olunmağa başladı. Hətta paytaxt da nəzarətdən çıxdı.

Bu çaxnaşma zamanı 46 yaşlı Seyf-Əl  İslam Londonun İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbində oxuyurdu. O, tutularaq, mühakimə olundu. Lakin 2017-ci ilin ortalarında atasını devirən və öldürənlər onu azad etdi.

Saif Əl-İslamın sərbəst buraxılmasından sonra Rusiya nümayəndələri onunla video əlaqələrinə keçdi. Həmən vaxt Seyf-Əl İslam naməlum yerdə idi. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi bu barədə şərh verməkdən imtina etdi.

Dekabr ayının əvvəlində Qəddafinin oğlunun elçisi Xarici İşlər Nazirinin nümayəndəsi Mixail Bogdanov ilə görüşüb, Putinə təbrik məktub göndərdi. Seyf əl-İslamın Liviyaya dair siyası konsepsiyasını açıqlayaraq, Rusiya hökümətindən siyasi dəstək istədi. Bu onun elçisinin ilk səfəri deyildi. Qəddafinin oğlu Rusiyadan maliyyə yardımı və vasitəçilik gözləyirdi.

BMT bu il ölkəni birləşdirmək planı çərçivəsində keçirmək istədiyi milli seçkilərdə Seyf əl-İslam iştirak edə bilər. Qeyd etmək lazımdır ki, Qəddafinin oğlu 2011-ci ildə onu insanlığa qarşı cinayət törətməkdə ittiham edən Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin sifarişi ilə axtarılır. Xəftərin də digər Liviya siyasətçiləri kimi prezidentlik ambisiyaları var. Buna görə də Rusiya hansı namizədə dəstək olacağına hələ qərar verməyib.

“Liviya araşdırma və məsləhət” analitika mərkəzindən Al-Jarh deyirki, Ruslar indi bir namizədlə məhdudlaşmır, müxtəlif variantları nəzərdən keçirirlər.

Xəftər 75 yaşında olduğundan və səhhəti əl vermədiyi üçün Qəddafinin oğlu Rusiyadan dəstək ala bilər.

Bunu Orta Şərq mütəxəssisi Maria Al-Makaleh deyib.

Prezidentliyə başqa bir rəqib də var. Bu son zamanalarda prezidentliyə namizədliyini irəli sürən və Xəftərə yaxın olan Aref Ali Nayed-dir. Sentyabrdan o, iki dəfə Moskvada olub və yüksək rütbəli idarəçilərlə danışıqlar aparıb. BƏƏ-də Liviyanın səfiri olan Nayed Londondan telefonla müsahibə verməyinin əsas məqsədi “Rusları aktiv oynamağa razı salmaq” idi.

Çeçenistan respublikası lideri Ramzan Kadırov 2015-ci ildə Liviyada saxlanılan rus dənizçilərin azad edilməsini təmin etdi. O, bu vaxtdan bəri bu ölkəylə qeyri-rəsmi əlaqələri inkişaf etdirir. Kadırov Tripoli və Liviyanın mühüm qüvvələri ilə əlaqə saxlayır. Rusiya hərbiçiləri  Şərqdə Xəftərin nəzarətində olan Liviya milli ordusuna silahların təmir və təlimini öyrədir. Qərb təmsilçilərinin fikrincə, Rusiyanın xüsusi qüvvələri orada əməliyyatlarda iştirak edirlər.

Ölkənin gələcəyi üçün mübarizədə Rusiyanın bir böyük üstünlüyü var – bu Xəftərdir.

Bunu Rusiyanın iş adamı və Putinin müttəfiqi olan Konstantin Malofeev deyib.

Hakimiyyət bölgüsü barədə razılığa gələ bilməyən silahlı qruplarla əlaqələri inkişaf etdirmək əlbəttə ki Rusiya üçün çox çətindir. Vəziyyət xarici qüvvələr tərəfindən daha da çətinləşir. İtaliya və Qətər Tripolini dəstəklərkən, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Misir və Fransa Həftərin tərəfini tutur. Yaxın Şərq və Şimali Afrikada üzrə mütəxəssis Riccardo Fabiani qeyd edir ki

Rusiya bütün tərəflərlə əlaqə saxlayaraq,  mübarizənin hansı formada (münaqişə yolu və ya sülh razılaşması ilə) həll ediləcəyindən asılı olmayaraq öz faydalarını təmin etib. Liviya heç bir partiya Rusiyaya qarşı çıxa bilməyəcək və onunla danışıqları rədd etməyəcək.

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Yaxın mövzular

rusiya-qlobal internet
Biznes və texnologiya   ⁄   24.12.2019   ⁄   236  baxış

Rusiya qlobal internet şəbəkəsini istədiyi zaman tərk edə biləcək

Rusiya müstəqil internet infrastrukturunun yaradılması üçün addımlar atır. Hökumət, kiber hücumlara qarşı görüləcək tədbirlər üçün qlobal internet şəbəkəsindən müvəffəqiyyətlə ayrıldığını açıqladı.

Turizm   ⁄   06.12.2019   ⁄   534  baxış

Dünyanın 10 ən soyuq yeri

Mülayim hava bir çox insanın xəyalı ikən həddindən artıq isti və soyuq dünyann bir reallığıdır. Xüsusilə şimal və cənub qütb bölgələrinə yaxınlaşdıqca, soyuq hava təsirini daha çox hiss elətdirərkən planetimizin ucqar bölgələri bu soyuqdan öz paylarını alırlar.

Wikipedia
Gündəm   ⁄   04.12.2019   ⁄   218  baxış

Rusiya Wikipedia-nı yerli ensiklopediyası ilə əvəzləyəcək

Rusiya rəsmi olaraq, Vikipediyanı əvəz edəcək, yerli  ensiklopediyasını rəsmiləşdirdi. Yeni ensiklopediya ‘Böyük rus ensiklopediyası’ adlandırılacaq.

Ginnesin rekordlar kitabı
Gündəm   ⁄   22.01.2019   ⁄   1064  baxış

“Maşa və Ayı” Ginnesin rekordlar kitabında

“Maşa və Ayı” cizgifilminin bir epizodu olan «Маша плюс каша» YouTube-da ən çox izlənilən cizgi filmi olaraq Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. Bu məlumat “Animaccord” şirkətinin mətbuat xidmətində təsdiqlənib.

Vladimir Putin və Səudiyyə kralı Salman
Gündəm   ⁄   11.01.2019   ⁄   508  baxış

Bloomberg: Rusiya indi OPEC-i idarə edir

Əgər kimsə hələ də OPEK-in zombi təşkilatdan başqa bir şey olmadığına şübhə edirdisə, son hadisələr məsələnin nöqtəsini qoymuşdur. OPEK müstəqil qərar vermək iqtidarında olmadığını nümayiş etdirdi. Onun daha az təsir qüvvəsinə malik üzvləri neft hasilatının azaldılması ilə bağlı əsas zərbəni öz üzərinə götürmək məcburiyyəti ilə üz-üzə qaldılar. Bu isə, Rusiya OPEK-in baş ofisində müzakirələri öz kontrolu altına aldığından sonra baş verdi. Hətta Səudiyyə Ərəbistanının yanvaradək öz neft hasilatını gündəlik bir milyon barelə kimi azaldacağı haqda bəyanatından sonra belə treyderlər sadəcə çiyinlərini sıxmışlar.

Orxan Camal - Mərkəzi Afrika Respublikasında qətlə yetirilmiş jurnalist
Gündəm   ⁄   10.01.2019   ⁄   528  baxış

Ruslar Afrikanın mərkəzini də ələ keçirə bilər

Orxan Camalın qətlə yetirildiyi ölkə olan Mərkəzi Afrika Respublikasının müdafiə naziri burada Rusiya hərbi bazasının yaradılmasının mümkünlüyünü qeyd edib.

Turşu və faydaları
Gündəm   ⁄   11.02.2020   ⁄   356  baxış

Turşu yeməyin heç eşitmədiyiniz 7 faydası

Turşu evdə şüşə qabda və əlverişli şəraitdə hazırlanarsa sağlamlıq üçün son dərəcə faydalıdır. Sağlam insanlarda turşunun həftənin 2 günü maksimum 1 ovuc içi qədər istifadəsi yetərlidir. Bəs, uyğun şəraitdə altında hazırlanıb yeyildikdə sağlamlığımız üçün faydaları nələrdir? Sadəcə sirkə və duz ilə hazırlanmış, tərkibində konservant olmayan turşunun 7 faydası bunlardır.

Gündəm   ⁄   27.12.2019   ⁄   194  baxış

Messenger Facebook hesabı olmadan istifadə edilə bilməz

Ən populyar sosial media tətbiqetmələri və platformaları sahib olan Facebooka məxsus Messengerdə yeni bir dəyişiklik edildi. Bu gündən etibarən Facebook hesabı yaratmadan Messenger tətbiqi olmayacaq. Facebookun sürətli mesajlaşma tətbiqi Messenger-i yalnız bir mobil telefon nömrəsi ilə qeydiyyata almaq mümkün idi. Ancaq görünür bu artıq mümkün olmayacaq. Yeni istifadəçilər Messenger istifadə etmək üçün bir Facebook hesabı açmalıdırlar.

Gündəm   ⁄   27.12.2019   ⁄   253  baxış

İnternetə sərf olunan vaxt televiziya izləməsindən çoxdur

İnsan gündə orta hesabla 170 dəqiqə televiziya qabağında keçirir. Sosial siniflər nəzərdən keçirildikdə bu nisbət artır. Lakin ABŞ-da bir media istehlakı hesablaması, insanların bir neçə il ərzində internetə sərf etdiyi vaxtın televiziya izləməsini keçəcəyini göstərir.

TikTok
Gündəm   ⁄   26.12.2019   ⁄   227  baxış

TikTok, ABŞ-ı susdurmaq üçün Çindən uzaqlaşmağa başladı

Çinli ByteDance şirkətinə məxsus sosial media tətbiqi TikTok, keçən ildən bəri istifadəçilərin sayını xeyli artıraraq bütün dünyada məşhurlaşdı.

twitter-dən yenilik
Gündəm   ⁄   24.12.2019   ⁄   204  baxış

Twitter-dən yeni xüsusiyyət: Paylaşmaya verilən cavablar gizlədilə biləcək

Dünyanın ən populyar sosial media platformalarından biri olan Twitter, yeni bir xüsusiyyət təqdim etdi. İndi istifadəçilər cavablarını gizlədə biləcəklər. Twitter bu gündən etibarən yeni xüsusiyyətini dünyaya təqdim etdi.

whatsapp-dan yenilik
Gündəm   ⁄   20.12.2019   ⁄   303  baxış

Whatsapp-ın zəng funksiyasına yeni xüsusiyyətlər gəlir

Bu gün Whatsapp-dan başqa bir müjdə gəldi. İndi istifadəçilər Whatsapp-da gələn zəngləri gözləməyə ala biləcək.

Reklam

Son yazılar

Ferritin nedir
Həyat tərzi   ⁄   01.06.2020   ⁄   87  baxış

Ferritin nədir? Ferritin əksikliyinə səbəb nədir?

İnsan bədəni üçün zəruri minerallardan biri olan dəmir, oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrində olan hemoglobinin (HGB) istehsalı üçün istifadə olunur. Dəmir səviyyəsinin aşağı olması qırmızı qan hüceyrələrinin lazımınca oksigenlənməməsinə və beləliklə daha az istehsalına səbəb olur. Nəticədə hüceyrələrdə və orqanlarda oksigen miqdarı azalır, yorğunluq, halsızlıq, başgicəllənmə kimi bir çox şikayətə yol açır. Qida yoluyla alınan dəmir mineralını orqanizmanın ehtiyaclarına uyğun olaraq saxlayan və buraxan ferritindir. Ferritin, dəmirin depolanması və sərbəst buraxılması üçün cavabdeh olan bir protein kompleksidir. Xalq arasında dəmir deposu olaraq da bilinən Ferritin, əsasən hüceyrələrdə və az miqdarda qan dövranında olur. Dəmirin depolanmasından cavabdeh olan bu protein laboratoriya müayinəsi ilə ölçülür. Ferritin analizi ilə bədəndəki dəmir miqdarı asanlıqla ölçülür.

Sarimsaq
Həyat tərzi   ⁄   20.05.2020   ⁄   109  baxış

Bu qidalar qaraciyəri təmizləyir

Orqanizmamızın ən vacib orqanlarından biri olan qaraciyərin təzələnməsində sağlım qidalanma böyük rol oynayır. Toksinləri xaric edərək yeniləyən bəzi qidalar qaraciyərin sağlamlığını qoruyur.

Həyat tərzi   ⁄   15.05.2020   ⁄   136  baxış

Ağrı kəsicidən 10 qat daha təsirli!

Albalı C vitamini tərkibi ilə virus və bakteriyalara qarşı mübarizə apararaq immunitet sistemini dəstəkləyir. Güclü bir ağrı kəsicidir. 20 ədəd albalının tərkibində 12-25 mq arasında olan “antosiyanin” maddəsi var ki, bu da ağrı kəsicidən 10 qat çoxdur.

qara duyu nedir
Həyat tərzi   ⁄   12.05.2020   ⁄   140  baxış

Qara düyü nədir? Qara düyünün faydaları nələrdir?

Qara düyü son illərdə faydaları ilə çox məşhur oldu. Tərkibində yüksək miqdarda lif və minerallar olan qara düyünün ürək xəstəlikləri və xərçəngdən qoruyucu ola biləcəyi də deyilir. Bəs bu qara düyü nədir, faydaları nədir? Qara düyü necə bişirilir?

Həyat tərzi   ⁄   29.04.2020   ⁄   178  baxış

D vitaminsiz qalmayın

D vitamininin koronavirusla mübarizədə bədən müqavimətini artırdığı barədə bir çox məlumatlar verilib. D vitamini bədən müqavimətində nə qədər böyük rol oynayır?

Həyat tərzi   ⁄   15.04.2020   ⁄   348  baxış

İmmuniteti çökdürən səbəblər

Dünyanın və ölkəmizin mücadələ apardığı COVID-19 virusu immunitet sisteminin nə qədər vacib olduğunu bizə xatırlatdə. Bəs, immunitet sistemimiz üçün nəyə diqqət etməliyik?

Biznes və texnologiya   ⁄   01.04.2020   ⁄   282  baxış

Koronavirusla mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirən “virtual hackathon”a qeydiyyat başladı

Koronavirus (COVID-19) pandemiyası ilə mübarizə məqsədilə texnoloji həlləri bir araya gətirmək üçün Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramı və “SUP.VC” Akselerasiya Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə “Global Virtual Hackathon” müsabiqəsi keçirilir.

Coca cola
Biznes və texnologiya   ⁄   11.03.2020   ⁄   174  baxış

“Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramına start verildi

Mart ayının 10-dan etibarən Coca-Cola Azərbaycan və İNNOLAND İnkubasiya və Akselerasiya Mərkəzinin tərəfdaşlığı ilə “Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramı başlamışdır. Proqramın məqsədi ölkənin sərinləşdirici içki sənayesində istehlakçılar və müştərilərin ehtiyaclarını daha yaxşı təmin etmək üçün qlobal trendlərə uyğun müasir texnoloji həllər tapmaq və bunun üçün milli gənc kadrlardan yararlanmaqdır.

Dehidrasiya nədir
Turizm   ⁄   02.03.2020   ⁄   284  baxış

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.

Koronavirus - qorunmağın yolları
Həyat tərzi   ⁄   25.02.2020   ⁄   410  baxış

Koronavirusdan qorunmağın yolları

Əsasən heyvanlarda xəstəlik amili olan korona virus ailəsinə aid mutasiya keçirən və “2019-nCov” adı verilən virus, ötən ilin dekabr ayından başlayaraq Çinin Uhan şəhərində insanlar arasından yayılmağa başladı.