Rusiyanın Liviya üçün planı var - növbəti Qəddafi – Topic.az
Rusiyanın Liviya üçün planı var – növbəti Qəddafi

Rusiyanın Liviya üçün planı var – növbəti Qəddafi

Rusiyanın Liviya üçün yeni potensial lideri var. Bu şəxs köhnə diktator Müəmmar Qəddafi-nin oğlu Seyf əl-İslam Qəddafi-dir.

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 04.01.2019 Baxış sayı:  1093 Müəllif: 
Müəmmar Qəddafinin oğlu - Seyf əl-İslam Qəddafi

Müəmmar Qəddafinin oğlu – Seyf əl-İslam Qəddafi

Köhnə diktatorun oğlu Seyf əl-İslam, Vladimir Putinin zəngin enerji resurslarına malik Şimali Afrikada Rusiyanın rolunu gücləndirdiyini gördükdən sonra, dəstək üçün Moskvaya geri döndü.

Amerikanın kənarda durduğunu görən Kreml bunu əlverişli fürsət olaraq görür. Rusiya, 2011-ci ildə Muammər Qəddafinin devrilməsindən və ölümündən sonra parçalanan və külə dönən Liviyada əsas vasitəçi olmağa çalışır. Rusiya Amerikanın Suriyadan çəkilməyi planladığını öyrəndikdə daha da cürətləndi.

Tobrukdakı analitik mərkəzlərdən birinin təsisçisi Mohamed Eljarh müşahidələrinə görə:

Seyf Əl-İslamın bir çox problemləri varkən yenidən hakimiyyətə gəlməsi o qədər də asan olmayacaq. Qəddafi ilə münasibətləri oldugu üçün və bir-birlərini yaxşı tanıdıqları üçün Ruslar köhnə rejimdən kimisə dəstəkləmək istəyir.

Putin, 40 illik hakimiyyətindən sonra Qəddafini devirən NATO-nun hərbi kampaniyasını qətiyyətlə pisləyir. Rusiyanın Liviyaya olan dəstəyi Amerikanın zərərinə önəmli bir zəfər olacaqdır. Bu vəziyyətdə Moskva, Afrikanın ən böyük neft ehtiyatlarına malik Liviya ilə milyardlarla dollarlıq müqaviləsini bərpa edəcək. Ehtimal varki, Aralıq dənizi üzərində yeni hərbi-dəniz bazası yaradacaq.

Kremlin çoxtərəfli oyunu

Kreml üçün təkliflər hazırlayan Dünya İqtisadiyyatı və Beynəlxalq Əlaqələr Dövlət Araşdırma İnstitutunun rəhbəri, Aleksandr Dınkinin sözlərinə görə:

Qərb Liviyanı xaosa çevirmək üçün hər şeyi etdi. İndi münaqişənin bütün tərəfləri Moskvaya inanır.

Diplomatların sözlərinə əsasən, keçən il Rusiya Liviya strategiyasında dəyişiklik etmişdir. Rusiya Həftəri dəstəklərkən, eyni zamanda digər güc mərkəzləri olan BMT-nin dəstəklədiyi Tripoli höküməti ilə və qərb yerləşən Misrata bölgəsi ilə  olduqca ehtiyyatlı və xoş davranırdı. Həftər 2016-ci ildən Moskvanı tez-tez ziyarət edir. Lakin Liviyanın baş naziri Faiz Sarac və digər başçıları da müntəzəm olaraq Rusiyaya səfər edirlər.

Görünür, Kremlin strategiyası öz nəticəsini göstərir. Qəddafi rejiminin devrilməsindən sonra təxirə salınmış Bengazid-Sirt sürətli dəmir yolunun tikintisi üçün 2,5 milyard dollarlıq müqaviləni yeniləmək məqsədi ilə Liviya ilə danışıqlara başlıyır. Bu arada Liviya Rusiyadan 1 milyon ton taxılı 700 milyon dollara satın aldı.

Rusiya burada öz enerji maraqlarını müdafiə edir. Liviyanın  Milli Neft Korporasiyasının baş direktoru Mustafa Sanalla oktyabr ayında Moskvaya gələrək Qəddafinin dövründə başlayan “Qazprom” və “Tatneft” adlı layihələrin bərpası barədə danışıqlara başlayıb. “Rosneft” Liviyada neft kəşfiyyatı və istehsalına, habelə xam neftin alınmasına sərmayə qoymağa razıdır. Kremlin Xəftər ilə əlaqələrinə baxmayaraq, bütün müqavilələr Liviya Milli Neft Korporasiyasının Tripolidəki qərargahı ilə aparılır. Çünki  xarici  ölkələrlə müqavilələr əldə etmək hüququna yalnız o malikdir.

Liviya Milli Neft Korporasiyasının Rusiya siyasi və ticarət liderlərinə verdiyi dəstək, bizim perspektivlərimizin gücünü göstərir

deyə Sanalla Bloomberg-ə məlumat verib.

ABŞ-ın qeyri-müəyyən mövqeyi

Rusiya əlaqələri inkişaf etdirdiyi və əməkdaşlıq qurduğu halda Donald Tramp dünyanın hər yerindən geri çəkilməyə başlayır (son nümunə olaraq Suriyanı misal göstərmək olar). Liviyanın nə Rusiyada, nə də ABŞ-da səfirliyi yoxdur. Bingazidə diplomatik bir binaya silahlı hücum zamanı Amerika səfiri öldürüldükdən sonra, ABŞ 2012-ci ildə diplomatik missiyasını bağladı.

Tramp administrasiyası Afrika üçün yeni bir strategiya hazırladığı zaman, ABŞ David Satterfield-i İtaliya hökümətinin Liviyada təşkil etdiyi konfransına göndərdi.

Liviyada rəqabət

Rusiyanın Liviya ilə işbirliyi 1969-cu ildə, 27 yaşındakı Qəddafinin ölkədə hakimiyyətə gəldiyi zaman başlamışdır. Sovet İttifaqı və Rusiya Qəddafini silahla təmin elədi. Lakin Liviyanın çevrilməsindən sonra ölkə ərazilərə parçalandı, düşmən qrupları tərəfindən idarə olunmağa başladı. Hətta paytaxt da nəzarətdən çıxdı.

Bu çaxnaşma zamanı 46 yaşlı Seyf-Əl  İslam Londonun İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbində oxuyurdu. O, tutularaq, mühakimə olundu. Lakin 2017-ci ilin ortalarında atasını devirən və öldürənlər onu azad etdi.

Saif Əl-İslamın sərbəst buraxılmasından sonra Rusiya nümayəndələri onunla video əlaqələrinə keçdi. Həmən vaxt Seyf-Əl İslam naməlum yerdə idi. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi bu barədə şərh verməkdən imtina etdi.

Dekabr ayının əvvəlində Qəddafinin oğlunun elçisi Xarici İşlər Nazirinin nümayəndəsi Mixail Bogdanov ilə görüşüb, Putinə təbrik məktub göndərdi. Seyf əl-İslamın Liviyaya dair siyası konsepsiyasını açıqlayaraq, Rusiya hökümətindən siyasi dəstək istədi. Bu onun elçisinin ilk səfəri deyildi. Qəddafinin oğlu Rusiyadan maliyyə yardımı və vasitəçilik gözləyirdi.

BMT bu il ölkəni birləşdirmək planı çərçivəsində keçirmək istədiyi milli seçkilərdə Seyf əl-İslam iştirak edə bilər. Qeyd etmək lazımdır ki, Qəddafinin oğlu 2011-ci ildə onu insanlığa qarşı cinayət törətməkdə ittiham edən Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin sifarişi ilə axtarılır. Xəftərin də digər Liviya siyasətçiləri kimi prezidentlik ambisiyaları var. Buna görə də Rusiya hansı namizədə dəstək olacağına hələ qərar verməyib.

“Liviya araşdırma və məsləhət” analitika mərkəzindən Al-Jarh deyirki, Ruslar indi bir namizədlə məhdudlaşmır, müxtəlif variantları nəzərdən keçirirlər.

Xəftər 75 yaşında olduğundan və səhhəti əl vermədiyi üçün Qəddafinin oğlu Rusiyadan dəstək ala bilər.

Bunu Orta Şərq mütəxəssisi Maria Al-Makaleh deyib.

Prezidentliyə başqa bir rəqib də var. Bu son zamanalarda prezidentliyə namizədliyini irəli sürən və Xəftərə yaxın olan Aref Ali Nayed-dir. Sentyabrdan o, iki dəfə Moskvada olub və yüksək rütbəli idarəçilərlə danışıqlar aparıb. BƏƏ-də Liviyanın səfiri olan Nayed Londondan telefonla müsahibə verməyinin əsas məqsədi “Rusları aktiv oynamağa razı salmaq” idi.

Çeçenistan respublikası lideri Ramzan Kadırov 2015-ci ildə Liviyada saxlanılan rus dənizçilərin azad edilməsini təmin etdi. O, bu vaxtdan bəri bu ölkəylə qeyri-rəsmi əlaqələri inkişaf etdirir. Kadırov Tripoli və Liviyanın mühüm qüvvələri ilə əlaqə saxlayır. Rusiya hərbiçiləri  Şərqdə Xəftərin nəzarətində olan Liviya milli ordusuna silahların təmir və təlimini öyrədir. Qərb təmsilçilərinin fikrincə, Rusiyanın xüsusi qüvvələri orada əməliyyatlarda iştirak edirlər.

Ölkənin gələcəyi üçün mübarizədə Rusiyanın bir böyük üstünlüyü var – bu Xəftərdir.

Bunu Rusiyanın iş adamı və Putinin müttəfiqi olan Konstantin Malofeev deyib.

Hakimiyyət bölgüsü barədə razılığa gələ bilməyən silahlı qruplarla əlaqələri inkişaf etdirmək əlbəttə ki Rusiya üçün çox çətindir. Vəziyyət xarici qüvvələr tərəfindən daha da çətinləşir. İtaliya və Qətər Tripolini dəstəklərkən, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Misir və Fransa Həftərin tərəfini tutur. Yaxın Şərq və Şimali Afrikada üzrə mütəxəssis Riccardo Fabiani qeyd edir ki

Rusiya bütün tərəflərlə əlaqə saxlayaraq,  mübarizənin hansı formada (münaqişə yolu və ya sülh razılaşması ilə) həll ediləcəyindən asılı olmayaraq öz faydalarını təmin etib. Liviya heç bir partiya Rusiyaya qarşı çıxa bilməyəcək və onunla danışıqları rədd etməyəcək.

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Yaxın mövzular

rusiya-qlobal internet
Biznes və texnologiya   ⁄   24.12.2019   ⁄   150  baxış

Rusiya qlobal internet şəbəkəsini istədiyi zaman tərk edə biləcək

Rusiya müstəqil internet infrastrukturunun yaradılması üçün addımlar atır. Hökumət, kiber hücumlara qarşı görüləcək tədbirlər üçün qlobal internet şəbəkəsindən müvəffəqiyyətlə ayrıldığını açıqladı.

Turizm   ⁄   06.12.2019   ⁄   221  baxış

Dünyanın 10 ən soyuq yeri

Mülayim hava bir çox insanın xəyalı ikən həddindən artıq isti və soyuq dünyann bir reallığıdır. Xüsusilə şimal və cənub qütb bölgələrinə yaxınlaşdıqca, soyuq hava təsirini daha çox hiss elətdirərkən planetimizin ucqar bölgələri bu soyuqdan öz paylarını alırlar.

Wikipedia
Gündəm   ⁄   04.12.2019   ⁄   135  baxış

Rusiya Wikipedia-nı yerli ensiklopediyası ilə əvəzləyəcək

Rusiya rəsmi olaraq, Vikipediyanı əvəz edəcək, yerli  ensiklopediyasını rəsmiləşdirdi. Yeni ensiklopediya ‘Böyük rus ensiklopediyası’ adlandırılacaq.

Ginnesin rekordlar kitabı
Gündəm   ⁄   22.01.2019   ⁄   805  baxış

“Maşa və Ayı” Ginnesin rekordlar kitabında

“Maşa və Ayı” cizgifilminin bir epizodu olan «Маша плюс каша» YouTube-da ən çox izlənilən cizgi filmi olaraq Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. Bu məlumat “Animaccord” şirkətinin mətbuat xidmətində təsdiqlənib.

Vladimir Putin və Səudiyyə kralı Salman
Gündəm   ⁄   11.01.2019   ⁄   424  baxış

Bloomberg: Rusiya indi OPEC-i idarə edir

Əgər kimsə hələ də OPEK-in zombi təşkilatdan başqa bir şey olmadığına şübhə edirdisə, son hadisələr məsələnin nöqtəsini qoymuşdur. OPEK müstəqil qərar vermək iqtidarında olmadığını nümayiş etdirdi. Onun daha az təsir qüvvəsinə malik üzvləri neft hasilatının azaldılması ilə bağlı əsas zərbəni öz üzərinə götürmək məcburiyyəti ilə üz-üzə qaldılar. Bu isə, Rusiya OPEK-in baş ofisində müzakirələri öz kontrolu altına aldığından sonra baş verdi. Hətta Səudiyyə Ərəbistanının yanvaradək öz neft hasilatını gündəlik bir milyon barelə kimi azaldacağı haqda bəyanatından sonra belə treyderlər sadəcə çiyinlərini sıxmışlar.

Orxan Camal - Mərkəzi Afrika Respublikasında qətlə yetirilmiş jurnalist
Gündəm   ⁄   10.01.2019   ⁄   442  baxış

Ruslar Afrikanın mərkəzini də ələ keçirə bilər

Orxan Camalın qətlə yetirildiyi ölkə olan Mərkəzi Afrika Respublikasının müdafiə naziri burada Rusiya hərbi bazasının yaradılmasının mümkünlüyünü qeyd edib.

Turşu və faydaları
Gündəm   ⁄   11.02.2020   ⁄   109  baxış

Turşu yeməyin heç eşitmədiyiniz 7 faydası

Turşu evdə şüşə qabda və əlverişli şəraitdə hazırlanarsa sağlamlıq üçün son dərəcə faydalıdır. Sağlam insanlarda turşunun həftənin 2 günü maksimum 1 ovuc içi qədər istifadəsi yetərlidir. Bəs, uyğun şəraitdə altında hazırlanıb yeyildikdə sağlamlığımız üçün faydaları nələrdir? Sadəcə sirkə və duz ilə hazırlanmış, tərkibində konservant olmayan turşunun 7 faydası bunlardır.

Gündəm   ⁄   27.12.2019   ⁄   90  baxış

Messenger Facebook hesabı olmadan istifadə edilə bilməz

Ən populyar sosial media tətbiqetmələri və platformaları sahib olan Facebooka məxsus Messengerdə yeni bir dəyişiklik edildi. Bu gündən etibarən Facebook hesabı yaratmadan Messenger tətbiqi olmayacaq. Facebookun sürətli mesajlaşma tətbiqi Messenger-i yalnız bir mobil telefon nömrəsi ilə qeydiyyata almaq mümkün idi. Ancaq görünür bu artıq mümkün olmayacaq. Yeni istifadəçilər Messenger istifadə etmək üçün bir Facebook hesabı açmalıdırlar.

Gündəm   ⁄   27.12.2019   ⁄   135  baxış

İnternetə sərf olunan vaxt televiziya izləməsindən çoxdur

İnsan gündə orta hesabla 170 dəqiqə televiziya qabağında keçirir. Sosial siniflər nəzərdən keçirildikdə bu nisbət artır. Lakin ABŞ-da bir media istehlakı hesablaması, insanların bir neçə il ərzində internetə sərf etdiyi vaxtın televiziya izləməsini keçəcəyini göstərir.

TikTok
Gündəm   ⁄   26.12.2019   ⁄   131  baxış

TikTok, ABŞ-ı susdurmaq üçün Çindən uzaqlaşmağa başladı

Çinli ByteDance şirkətinə məxsus sosial media tətbiqi TikTok, keçən ildən bəri istifadəçilərin sayını xeyli artıraraq bütün dünyada məşhurlaşdı.

twitter-dən yenilik
Gündəm   ⁄   24.12.2019   ⁄   110  baxış

Twitter-dən yeni xüsusiyyət: Paylaşmaya verilən cavablar gizlədilə biləcək

Dünyanın ən populyar sosial media platformalarından biri olan Twitter, yeni bir xüsusiyyət təqdim etdi. İndi istifadəçilər cavablarını gizlədə biləcəklər. Twitter bu gündən etibarən yeni xüsusiyyətini dünyaya təqdim etdi.

whatsapp-dan yenilik
Gündəm   ⁄   20.12.2019   ⁄   210  baxış

Whatsapp-ın zəng funksiyasına yeni xüsusiyyətlər gəlir

Bu gün Whatsapp-dan başqa bir müjdə gəldi. İndi istifadəçilər Whatsapp-da gələn zəngləri gözləməyə ala biləcək.

Reklam

Son yazılar

omega 3 faydaları nələrdir?
Həyat tərzi   ⁄   18.02.2020   ⁄   89  baxış

Omega-3-ün faydaları nələrdir? Alarkən nələrə diqqət etməlisiniz?

Omega-3 yağ turşuları, qida maddələri ilə qəbul edilməli olan çox doymamış yağ turşularıdır. Bədənin Omega-3 ehtiyacı, ana bətnində başlayır. Ehtiyac uşaqlıq, yetkinlik və qocalıq dövründə davam edir. EPA və DHA adı verilən Omeqa-3 yağ turşuları vardır. Yetkinlər üçün EPA, hamilələr, süd verən analar və uşaqlar üçün isə DHA uyğundur.

Turşu və faydaları
Gündəm   ⁄   11.02.2020   ⁄   109  baxış

Turşu yeməyin heç eşitmədiyiniz 7 faydası

Turşu evdə şüşə qabda və əlverişli şəraitdə hazırlanarsa sağlamlıq üçün son dərəcə faydalıdır. Sağlam insanlarda turşunun həftənin 2 günü maksimum 1 ovuc içi qədər istifadəsi yetərlidir. Bəs, uyğun şəraitdə altında hazırlanıb yeyildikdə sağlamlığımız üçün faydaları nələrdir? Sadəcə sirkə və duz ilə hazırlanmış, tərkibində konservant olmayan turşunun 7 faydası bunlardır.

Tükənmişlik hissi
Karyera   ⁄   31.01.2020   ⁄   122  baxış

Tükənmişlik sindromunu aradan qaldırmaq üçün 3 məsləhət

Gərgin iş tempi, artan stres, trafik və s. bir çox amillər bəzən işçiləri elə bir nöqtəyə gətirir ki, son nöqtənin adı-tükənməkdir! Bu hissi aradan qaldırmaq üçün nə etməliyik?

Həyat tərzi   ⁄   24.01.2020   ⁄   146  baxış

Uşaqlarda allergiyaya ən çox səbəb olan qidalar

Uşaqlıqdakı qida allergiyası bəzən inkişaf prosesində yox olur, bəzən yetkinlik dövründə də davam edir. Bəs, hansı qidalar allergiyaya daha çox səbəb olur? Qida allergiyası hansı şikayətlərə yol açır? Qida allergiyası  diaqnozu necə qoyulur? Qida allergiyası necə müalicə olunur?

Uncategorized   ⁄   17.01.2020   ⁄   105  baxış

Qulançar və onun faydaları

 Qulançarın tərkibində maqnezium, fosfor, selenium, sink, natrium, dəmir, mis, kalsium, manqan kimi minerallar və ə A, C, B6, K kimi vitaminlər var.

uşaqlarda zəka
Həyat tərzi   ⁄   01.01.2020   ⁄   181  baxış

Elm adamlarına görə uşaqlar zəkalarını anadan alırlar

Elm adamları genetik modifikasiya olunmuş siçanlar üzərində araşdırma aparıblar. Uzun illər davam edən araşdırma, insanlar üçün həyata keçirildiyi zaman oxşar bir nəticə əldə edildi. Buna görə uşaqlar ağıllarını analarından alırlar.

Həyat tərzi   ⁄   29.12.2019   ⁄   261  baxış

Xərçəng xəstəliyinin mübarizəçisi

Tərkibindəki sulfuranın miqdarı ilə sağlamlığımız üçün vacib olan brokoli və gül kələmin faydaları saymaqla bitmir. Xüsusilə qışda bu iki qidanı yemək lazımdır. Brokoli faydası baxımından bir addım qabaqdadır

İş axtararkən motivasiya
Karyera   ⁄   28.12.2019   ⁄   188  baxış

İş axtararkən motivasiyanı yüksək tutmağın yolları

İş axtarmaq çox çətin bir prosesdir. Bu çətin prosesdən keçərkən motivasiyamızı yüksək tutmağımız da vacibdir. İşsizlik dövründə motivasiyanı yüksək tutmaq üçün nə etməlisən?

Həyat tərzi   ⁄   28.12.2019   ⁄   187  baxış

K vitamini haqqında heç eşitmisiniz?

Vitamin K, çox eşitdiyimiz bir vitamin deyil, təəssüf ki digər vitaminlər qədər adı çəkilmir. Ancaq bu təməl qidaya əhəmiyyət verməmək səhv olardı. Bəs, çoxumuzun eşitmədiyimiz K vitamini nə işə yarıyır?

Qəhvə qalığı-kofe
Həyat tərzi   ⁄   28.12.2019   ⁄   117  baxış

Kofe qalığını tullamadan, istifadə edin

Türk qəhvəsi və ya filtrli qəhvə hazırladıqdan sonra qalan qalığını atmaq əvəzinə yenidən istifadə edə bilərsiniz. Üyüdülmüş kofe tumları, dəmləndikdən içərisində olan yağ və aroma böyük ölçüdə suya keçsə də, yetərli miqdarda yağ və qoxu qalır. Geriyə qalan bu təbii qalığı fərqlı yerlərdə istifadə edə bilərsiniz.