Sağlam qidalanmağa necə keçmək lazımdır? – Topic.az
Sağlam qidalanmağa necə keçmək lazımdır?

Sağlam qidalanmağa necə keçmək lazımdır?

Düzgün qidalanmağa başlamaq bir çoxlarını narahat edən sualdır. Sağlam həyat tərzi və vücudumuza diqqətlə yanaşma təşəbbüsü bizdə masa üzərində olacaq məhsulların seçilməsi baxımından daha çox məsuliyyət yaradır. Lakin reallıq bir qədər fərqlidir. Əslində, qeyri-müntəzəm iş qrafiki, yeməkləri qaçırma və ayaqüstü yeməklər bizi sağlam qidalanmadan uzaqlaşdırır. Amma nə edəcəyimizi bilirik: bu məqalədə – düzgün bəslənməyə keçməyin yollarını sizə göstərəcəyik.

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 25.01.2019 Baxış sayı:  561 Müəllif: 
sağlam qidalanma

sağlam qidalanma

Balansı saxlayın

sağlam qida

sağlam qida

Ən yaxşı pəhriz balanslı pəhrizdir. Yəni kifayət qədər yağlar, zülallar və karbohidratlar istehlak etməlisiniz, gundə 4-5  dəfə az porsiyalarda yeməlisiniz. Dadlı yeməkdən özünüzü məhrum etməyin, lakin alınma şirniyyatları təzə meyvəli yoqurtlara, muslilərə və ya bananlı smuzilərə dəyişin. Bundan əlavə, çalışın özünüz bişirin, çatdırılma xidməti və fastfooddan istifadə etməyin – belə halda siz istifadə olunan yağ və duz miqdarına nəzarət edə biləcəksiniz.

Kalorini təqib edin

kalori

kalori

Kalori – qidada olan enerjidir. Siz nə qədər aktiv həyat tərzi keçirirsinizsə o qədər çox kalori alinmalıdır (və əksinə). Sutkada kalori alma miqdarı hamiləlik, əmzirmə və bir sıra xroniki xəstəliklər daxil olmaqla yaşdan, cinsdən və orqanizmin bəzi xüsusiyyətlərindən asılıdır.

Günlük kalori miqdarı:

  • Qadınlar və yaşlılar – gündə 1600 – 2000 kalori
  • Aktiv qadınlar və az aktiv kişilər – gündə 2000 – 2400 kalori
  • Aktiv kişilər – gündə 2400 – 3000 kalori

Siz yediyiniz hər bir kalorini saymaq məcburiyyətində deyilsiniz, lakin gündəlik hər bir yeməyin kalori dəyərini təsəvvür etsəniz, əlavə bir səy olmadan sağlam bir menyu yaratmağı öyrənəcəksiniz.

Hisslərinizə diqqət yetirin

Diyetoloqlar deyir ki, siz düzgün bəslənməyə yeni başlayırsınızsa, kiçik uşaqlar kimi yalnız həqiqətən ac olduqda yeyib və doyduğunu hiss edəndə dayanmalısınız. Böyüklər bu siqnalı iqnor edir ac olmadığı halda belə yeməyə davam edirlər. Bu da öz növbəsində, qədərindən artiq yemək və uzun müddətdən sonra – doyma siqnalını hiss etmək qabiliyyətini itirmək və kökəlməyə gətirib çıxarır.

Unutmayın:

Aclıq – bir şey yemək istədiyinizdir. Bədən mədənin boş olduğunu və qanda şəkərin səviyyəsinin aşağı düşdüyünü göstərərək beyinə siqnal göndərir. Aclıq əlaməti olaraq mədədə kiçik spazmlar və gurultular ola bilər. İnsan bir müddət aclığa fikir verməyə bilər, lakin bu nə qədər çox davam edərsə insan bir o qədər yeməkdən başqa fikrini heç nəyə cəmləyə bilmir.

Doymaq – qida tələbatının ödənilməsi hissidir. Doymaq, mədənin beyinə göndərdiyi məmnunluq siqnalıdır, və yaxın 3-4 saat ərzində sizdə acliq hissi yaranmayacaq.

İştah – yeməyin dadını hiss etmək istəyi, eləcə də ən sevimli yeməklərimizdən əldə etdiyimiz zövqdür. Adətən iştaha görmə və qoxu orqanları, həm də qida haqqında düşüncələrlə bağlıdır.

Qidanızı müxtəlif edin

Müxtəlif qidaların qəbul edilməsi vitamin kompleksləri şəklində əlavələr etmədən bütün lazımi qidaları əldə etməyə kömək edəcəkdir. Xatırla ki, bədənimizin kifayət qədər enerji qazanmaq üçün zülallar, yağlar və karbohidratlara ehtiyacı var. Məhz bu elementlər bizim ürəyimizi döyünməyə, əzələlərin normal fəaliyyət göstərməsinə, beynin aktiv qalmasına kömək edir.

Faydalı maddələrin əsas mənbələri:

Doymamış yağlar: zeytun yağı, qoz-fındıq və yağlı balıq

Karbohidratlar: buğda, meyvə, tərəvəz, paxlalı bitkilər və az yağlı süd məhsulları

Zülallar: hər növ balıq, dərisiz quş əti, süd məhsulları və paxlalı bitkilər

Buna minerallar və su əlavə edin.

Qidaların tərkibində insan orqanizminin sağlamlığı üçün zəruri olan digər maddələr də var:

Liflər – qanda şəkərin və xolesterolun səviyyəsinə nəzarət edir, eyni zamanda bağırsağın normal fəaliyyətindən məsuldur. Onlar buğda, meyvə, tərəvəz və qoz-fındıqdan əldə edilir.

Fitoximikatlar – xərçəng hüceyrələrinin qarşısını ala biləcək bitkilərin aktiv komponentləridir.

Antioksidantlar – meyvə və tərəvəzlərdə olur və hüceyrələri azad radikalların yaratdığı zərərlərdən qoruyur.

Miqdara nəzarəti unutmayın

Miqdara nəzarət – sağlam və balanslı qidalanmağın açarıdır. Sevdiyiniz yeməklərdə yüksək miqdarda yağ, duz, şəkər və ya kaloriya varsa, onların sayını məhdudlaşdırın və ya sağlam alternativlər axtarın.

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Yaxın mövzular

Həyat tərzi   ⁄   29.12.2019   ⁄   270  baxış

Xərçəng xəstəliyinin mübarizəçisi

Tərkibindəki sulfuranın miqdarı ilə sağlamlığımız üçün vacib olan brokoli və gül kələmin faydaları saymaqla bitmir. Xüsusilə qışda bu iki qidanı yemək lazımdır. Brokoli faydası baxımından bir addım qabaqdadır

Həyat tərzi   ⁄   28.12.2019   ⁄   198  baxış

K vitamini haqqında heç eşitmisiniz?

Vitamin K, çox eşitdiyimiz bir vitamin deyil, təəssüf ki digər vitaminlər qədər adı çəkilmir. Ancaq bu təməl qidaya əhəmiyyət verməmək səhv olardı. Bəs, çoxumuzun eşitmədiyimiz K vitamini nə işə yarıyır?

Vitamin D çatışmazlığı
Həyat tərzi   ⁄   26.12.2019   ⁄   306  baxış

Vitamin D çatışmazlığı nədir?

D vitamini çatışmazlığı, sağlam qalmaq üçün kifayət qədər D vitamini qəbul etmədiyiniz deməkdir. Çatışmazlığı şiddətli əlamətlərə səbəb olan vitamin, bədənin bir çox fərqli funksiyası üçün istifadə olunur. Sümüyün əsas quruluş hissələrindən biri olan kalsiumun əmilməsi üçün D vitamininə ehtiyac vardır.

Həyat tərzi   ⁄   24.12.2019   ⁄   237  baxış

B12 vitaminin bilinməyən 8 faydası

Yorğunluğunuz, narahatlığınız hətta çəki probleminizin səbəbi B12 vitamininin çatışmazlığından qaynaqlana bilər. B12 vitamini necə alınır?

Həyat tərzi   ⁄   17.12.2019   ⁄   234  baxış

21 gün şəkərsiz qidalanma

Sağlam bir həyatın ən vacib şərti balanslı və şüurlu bəslənmədən irəli gəlir. Balanslı bir pəhrizin həyat tərzi sürməsi hər kəs üçün asan olmasa da, 21 gün ərzində müəyyən bir proqramı tətbiq etməklə asanlıqla qəbul edilə biləcəyini vurğulanır.

Həyat tərzi   ⁄   08.11.2019   ⁄   214  baxış

Faydaları dərman kimi olan kələm

Dolması, şorbası, turşusu həm də salatı hazırlanan ağ kələm, ləzzətli qış tərəvəzlərindəndir. Gül kələmi, brokkoli kimi kələmçiçəyikimilər  fəsiləsinə aiddir.

Koronavirus - qorunmağın yolları
Həyat tərzi   ⁄   25.02.2020   ⁄   137  baxış

Koronavirusdan qorunmağın yolları

Əsasən heyvanlarda xəstəlik amili olan korona virus ailəsinə aid mutasiya keçirən və “2019-nCov” adı verilən virus, ötən ilin dekabr ayından başlayaraq Çinin Uhan şəhərində insanlar arasından yayılmağa başladı.

omega 3 faydaları nələrdir?
Həyat tərzi   ⁄   18.02.2020   ⁄   108  baxış

Omega-3-ün faydaları nələrdir? Alarkən nələrə diqqət etməlisiniz?

Omega-3 yağ turşuları, qida maddələri ilə qəbul edilməli olan çox doymamış yağ turşularıdır. Bədənin Omega-3 ehtiyacı, ana bətnində başlayır. Ehtiyac uşaqlıq, yetkinlik və qocalıq dövründə davam edir. EPA və DHA adı verilən Omeqa-3 yağ turşuları vardır. Yetkinlər üçün EPA, hamilələr, süd verən analar və uşaqlar üçün isə DHA uyğundur.

Həyat tərzi   ⁄   24.01.2020   ⁄   163  baxış

Uşaqlarda allergiyaya ən çox səbəb olan qidalar

Uşaqlıqdakı qida allergiyası bəzən inkişaf prosesində yox olur, bəzən yetkinlik dövründə də davam edir. Bəs, hansı qidalar allergiyaya daha çox səbəb olur? Qida allergiyası hansı şikayətlərə yol açır? Qida allergiyası  diaqnozu necə qoyulur? Qida allergiyası necə müalicə olunur?

uşaqlarda zəka
Həyat tərzi   ⁄   01.01.2020   ⁄   190  baxış

Elm adamlarına görə uşaqlar zəkalarını anadan alırlar

Elm adamları genetik modifikasiya olunmuş siçanlar üzərində araşdırma aparıblar. Uzun illər davam edən araşdırma, insanlar üçün həyata keçirildiyi zaman oxşar bir nəticə əldə edildi. Buna görə uşaqlar ağıllarını analarından alırlar.

Həyat tərzi   ⁄   29.12.2019   ⁄   270  baxış

Xərçəng xəstəliyinin mübarizəçisi

Tərkibindəki sulfuranın miqdarı ilə sağlamlığımız üçün vacib olan brokoli və gül kələmin faydaları saymaqla bitmir. Xüsusilə qışda bu iki qidanı yemək lazımdır. Brokoli faydası baxımından bir addım qabaqdadır

Həyat tərzi   ⁄   28.12.2019   ⁄   198  baxış

K vitamini haqqında heç eşitmisiniz?

Vitamin K, çox eşitdiyimiz bir vitamin deyil, təəssüf ki digər vitaminlər qədər adı çəkilmir. Ancaq bu təməl qidaya əhəmiyyət verməmək səhv olardı. Bəs, çoxumuzun eşitmədiyimiz K vitamini nə işə yarıyır?

Reklam

Son yazılar

Koronavirus - qorunmağın yolları
Həyat tərzi   ⁄   25.02.2020   ⁄   137  baxış

Koronavirusdan qorunmağın yolları

Əsasən heyvanlarda xəstəlik amili olan korona virus ailəsinə aid mutasiya keçirən və “2019-nCov” adı verilən virus, ötən ilin dekabr ayından başlayaraq Çinin Uhan şəhərində insanlar arasından yayılmağa başladı.

omega 3 faydaları nələrdir?
Həyat tərzi   ⁄   18.02.2020   ⁄   108  baxış

Omega-3-ün faydaları nələrdir? Alarkən nələrə diqqət etməlisiniz?

Omega-3 yağ turşuları, qida maddələri ilə qəbul edilməli olan çox doymamış yağ turşularıdır. Bədənin Omega-3 ehtiyacı, ana bətnində başlayır. Ehtiyac uşaqlıq, yetkinlik və qocalıq dövründə davam edir. EPA və DHA adı verilən Omeqa-3 yağ turşuları vardır. Yetkinlər üçün EPA, hamilələr, süd verən analar və uşaqlar üçün isə DHA uyğundur.

Turşu və faydaları
Gündəm   ⁄   11.02.2020   ⁄   119  baxış

Turşu yeməyin heç eşitmədiyiniz 7 faydası

Turşu evdə şüşə qabda və əlverişli şəraitdə hazırlanarsa sağlamlıq üçün son dərəcə faydalıdır. Sağlam insanlarda turşunun həftənin 2 günü maksimum 1 ovuc içi qədər istifadəsi yetərlidir. Bəs, uyğun şəraitdə altında hazırlanıb yeyildikdə sağlamlığımız üçün faydaları nələrdir? Sadəcə sirkə və duz ilə hazırlanmış, tərkibində konservant olmayan turşunun 7 faydası bunlardır.

Tükənmişlik hissi
Karyera   ⁄   31.01.2020   ⁄   131  baxış

Tükənmişlik sindromunu aradan qaldırmaq üçün 3 məsləhət

Gərgin iş tempi, artan stres, trafik və s. bir çox amillər bəzən işçiləri elə bir nöqtəyə gətirir ki, son nöqtənin adı-tükənməkdir! Bu hissi aradan qaldırmaq üçün nə etməliyik?

Həyat tərzi   ⁄   24.01.2020   ⁄   163  baxış

Uşaqlarda allergiyaya ən çox səbəb olan qidalar

Uşaqlıqdakı qida allergiyası bəzən inkişaf prosesində yox olur, bəzən yetkinlik dövründə də davam edir. Bəs, hansı qidalar allergiyaya daha çox səbəb olur? Qida allergiyası hansı şikayətlərə yol açır? Qida allergiyası  diaqnozu necə qoyulur? Qida allergiyası necə müalicə olunur?

Uncategorized   ⁄   17.01.2020   ⁄   111  baxış

Qulançar və onun faydaları

 Qulançarın tərkibində maqnezium, fosfor, selenium, sink, natrium, dəmir, mis, kalsium, manqan kimi minerallar və ə A, C, B6, K kimi vitaminlər var.

uşaqlarda zəka
Həyat tərzi   ⁄   01.01.2020   ⁄   190  baxış

Elm adamlarına görə uşaqlar zəkalarını anadan alırlar

Elm adamları genetik modifikasiya olunmuş siçanlar üzərində araşdırma aparıblar. Uzun illər davam edən araşdırma, insanlar üçün həyata keçirildiyi zaman oxşar bir nəticə əldə edildi. Buna görə uşaqlar ağıllarını analarından alırlar.

Həyat tərzi   ⁄   29.12.2019   ⁄   270  baxış

Xərçəng xəstəliyinin mübarizəçisi

Tərkibindəki sulfuranın miqdarı ilə sağlamlığımız üçün vacib olan brokoli və gül kələmin faydaları saymaqla bitmir. Xüsusilə qışda bu iki qidanı yemək lazımdır. Brokoli faydası baxımından bir addım qabaqdadır

İş axtararkən motivasiya
Karyera   ⁄   28.12.2019   ⁄   194  baxış

İş axtararkən motivasiyanı yüksək tutmağın yolları

İş axtarmaq çox çətin bir prosesdir. Bu çətin prosesdən keçərkən motivasiyamızı yüksək tutmağımız da vacibdir. İşsizlik dövründə motivasiyanı yüksək tutmaq üçün nə etməlisən?

Həyat tərzi   ⁄   28.12.2019   ⁄   198  baxış

K vitamini haqqında heç eşitmisiniz?

Vitamin K, çox eşitdiyimiz bir vitamin deyil, təəssüf ki digər vitaminlər qədər adı çəkilmir. Ancaq bu təməl qidaya əhəmiyyət verməmək səhv olardı. Bəs, çoxumuzun eşitmədiyimiz K vitamini nə işə yarıyır?