Vitamin D çatışmazlığı nədir? – Topic.az
Vitamin D çatışmazlığı nədir?

Vitamin D çatışmazlığı nədir?

D vitamini çatışmazlığı, sağlam qalmaq üçün kifayət qədər D vitamini qəbul etmədiyiniz deməkdir. Çatışmazlığı şiddətli əlamətlərə səbəb olan vitamin, bədənin bir çox fərqli funksiyası üçün istifadə olunur. Sümüyün əsas quruluş hissələrindən biri olan kalsiumun əmilməsi üçün D vitamininə ehtiyac vardır.

Topic.az redaksiyası
Dərc olunma tarixi: 26.12.2019 Baxış sayı:  390 Müəllif: 
Vitamin D çatışmazlığı

Vitamin D çatışmazlığı

Sinir sistemi, əzələlərin işləməsi və immunitetin qorunmasında əhəmiyyətli bir rolu var. Bədəndə lazım olan miqdarı üç yolla ala bilərsiniz. Bu yollardan birincisi dərinin özünün istehsal etməsidir.  Digəri pəhriz, sonuncusu isə vitamin əlavəsidir. Günəş işığına məruz qaldıqdan sonra D vitamini dəridə təbii şəkildə sintez olunur. Lakin günəş işığına həddindən artıq məruz qalmaq dərinin qocalmasına və xərçəngə səbəb ola biləcəyi üçün insanların çoxu digər mənbələrə üstünlük verirlər.

Bədənin D vitaminə ehtiyacı yaşa görə dəyişir. Alınacaq miqdar yaşla artır. Bədəndə vitamin səviyyəsi çox aşağı olduqda, sümüklər incə, kövrək və ya qüsurlu olur. D vitamini çatışmazlığı cəmiyyətdə geniş yayılmış bir xəstəlikdir. Bununla birlikdə diqqətli olmaq və həddindən artıq vitaminlərdən qaçınmaq da vacibdir, çünki çox miqdarda D vitamini əlavə fayda vermir. Əksinə fərqli sağlamlıq problemlərinə səbəb olur.

D vitamini çatışmazlığının əlamətləri hansılardır?

Bəzi insanlarda D vitamini çatışmazlığı olsa da, heç bir simptom yoxdur. Çatışmazlıq bəzən yorğunluq, ümumi bədən ağrısı kimi bəzi əlamətlərə səbəb olur. Şiddətli çatışmazlıqlar sümük ağrısı və güc itkisi ilə nəticələnir, gəzməkdə çətinlik yaradır. Bundan əlavə, immunitet sisteminin işləməməsi nəticəsində infeksiyanın tezliyi artır. Əllərdə və ayaq biləklərində, çiyin oynaqlarında və barmaqlarda ağrı, dəyişkən əhval, depressiya, yuxusuzluq, baş ağrısı, saç tökülməsi kimi simptomlar da ola bilər.

Yetkinlərdə uzun müddətli D vitamini çatışmazlığı; sümük rezorbsiyası, sümük quruluşunun pozulması, əzələ zəifliyi və yıxılma riskində artma yaradır. Uşaqlarda isə raxitə səbəb olur. Raxit, tez-tez həddindən artıq və uzun müddət davam edən D vitamini çatışmazlığı səbəbindən uşaqlarda sümüklərin yumşaldılması və zəifləməsi kimi təsvir olunur. Yetkinlərdə xəstəliyin forması osteomalasiya adlanır və sümüklərdə sınıq ilə xarakterizə olunur.

Vitamin D çatışmazlığına səbəbləri nədir?

D vitamini çatışmazlığı bir çox səbəbə görə baş verə bilər. Bu səbəblərdən bəzilərinə aşağıdakılar daxildir:

Kifayət qədər günəş işığı almamaq D vitamini çatışmazlığının səbəbi ola bilər. Belə ki günəş işığına birbaşa məruz qalmış dəridə ehtiyac olan vitamin təin ola bilər. İnsanların çoxu gün ərzində  kifayət qədər günəş işığı almır, çünki çox vaxt qapalı keçirir. Xüsusilə qışda günəşdən alınacaq D vitamininin nisbəti xeyli azalır.

D vitamini əlavəsi olaraq istifadə edilməməsi, çatışmazlığın başqa bir səbəbidir, çünki bədənin ehtiyaclarını yalnız pəhriz qidası ilə qarşılamaq çox çətindir.

Hamiləlik və piylənmə kimi səbəblərdən bədəndə artan ehtiyac D vitamini çatışmazlığına səbəb ola bilər.

Vitamin D çatışmazlığını müalicə üsulları hansılardır?

Müalicə enjeksiyon və ya D vitamini qəbulu ilə ola bilər. Ən uyğun müalicə seçimi və dozası həkiminiz tərəfindən vəziyyətinizə, yaşınıza və çatışmazlığın şiddətinə görə təyin olunur. Enjeksiyon, hər gün dərman qəbul etməyi sevməyən və ya unutmadığı şəxslər üçün daha uyğun bir seçim ola bilər. Bir doza dərman inyeksiya 6 aylıq tələbi ödəyə bilər. Ağız müalicəsində dərman müntəzəm olaraq uzun müddət, gündəlik, həftəlik və ya aylıq qəbul edilməlidir.

D vitamini əlavələrinin yağ tərkibli bir yeməklə qəbul edilməsi tövsiyə olunur. Tədqiqatlara görə, tərkibində yağ olan bir yemək qəbul edilərkən, boş bir mədəyə nisbətən ortalama 32% daha çox udma olduğu bildirilir. Çatışmazlığı müalicə etmək üçün lazım olan D vitamininin miqdarı çatışmazlığın şiddətindən və fərdi sağlamlıq risklərindən asılı olaraq dəyişir.

Topic.az redaksiyası
Bu yazılar Topic.az saytının redaksiyası tərəfindən hazırlanmışdır. Yazılarda hər-hansı bir səhv, yalnış məlumat və ya digər problemlərə rast gəlsəniz [email protected] elektron ünvanımıza yazmağınızı xahiş edirik.

Yaxın mövzular

Dehidrasiya nədir
Turizm   ⁄   02.03.2020   ⁄   121  baxış

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.

omega 3 faydaları nələrdir?
Həyat tərzi   ⁄   18.02.2020   ⁄   193  baxış

Omega-3-ün faydaları nələrdir? Alarkən nələrə diqqət etməlisiniz?

Omega-3 yağ turşuları, qida maddələri ilə qəbul edilməli olan çox doymamış yağ turşularıdır. Bədənin Omega-3 ehtiyacı, ana bətnində başlayır. Ehtiyac uşaqlıq, yetkinlik və qocalıq dövründə davam edir. EPA və DHA adı verilən Omeqa-3 yağ turşuları vardır. Yetkinlər üçün EPA, hamilələr, süd verən analar və uşaqlar üçün isə DHA uyğundur.

Turşu və faydaları
Gündəm   ⁄   11.02.2020   ⁄   193  baxış

Turşu yeməyin heç eşitmədiyiniz 7 faydası

Turşu evdə şüşə qabda və əlverişli şəraitdə hazırlanarsa sağlamlıq üçün son dərəcə faydalıdır. Sağlam insanlarda turşunun həftənin 2 günü maksimum 1 ovuc içi qədər istifadəsi yetərlidir. Bəs, uyğun şəraitdə altında hazırlanıb yeyildikdə sağlamlığımız üçün faydaları nələrdir? Sadəcə sirkə və duz ilə hazırlanmış, tərkibində konservant olmayan turşunun 7 faydası bunlardır.

Həyat tərzi   ⁄   29.12.2019   ⁄   344  baxış

Xərçəng xəstəliyinin mübarizəçisi

Tərkibindəki sulfuranın miqdarı ilə sağlamlığımız üçün vacib olan brokoli və gül kələmin faydaları saymaqla bitmir. Xüsusilə qışda bu iki qidanı yemək lazımdır. Brokoli faydası baxımından bir addım qabaqdadır

Həyat tərzi   ⁄   28.12.2019   ⁄   307  baxış

K vitamini haqqında heç eşitmisiniz?

Vitamin K, çox eşitdiyimiz bir vitamin deyil, təəssüf ki digər vitaminlər qədər adı çəkilmir. Ancaq bu təməl qidaya əhəmiyyət verməmək səhv olardı. Bəs, çoxumuzun eşitmədiyimiz K vitamini nə işə yarıyır?

Həyat tərzi   ⁄   24.12.2019   ⁄   297  baxış

B12 vitaminin bilinməyən 8 faydası

Yorğunluğunuz, narahatlığınız hətta çəki probleminizin səbəbi B12 vitamininin çatışmazlığından qaynaqlana bilər. B12 vitamini necə alınır?

Koronavirus - qorunmağın yolları
Həyat tərzi   ⁄   25.02.2020   ⁄   246  baxış

Koronavirusdan qorunmağın yolları

Əsasən heyvanlarda xəstəlik amili olan korona virus ailəsinə aid mutasiya keçirən və “2019-nCov” adı verilən virus, ötən ilin dekabr ayından başlayaraq Çinin Uhan şəhərində insanlar arasından yayılmağa başladı.

omega 3 faydaları nələrdir?
Həyat tərzi   ⁄   18.02.2020   ⁄   193  baxış

Omega-3-ün faydaları nələrdir? Alarkən nələrə diqqət etməlisiniz?

Omega-3 yağ turşuları, qida maddələri ilə qəbul edilməli olan çox doymamış yağ turşularıdır. Bədənin Omega-3 ehtiyacı, ana bətnində başlayır. Ehtiyac uşaqlıq, yetkinlik və qocalıq dövründə davam edir. EPA və DHA adı verilən Omeqa-3 yağ turşuları vardır. Yetkinlər üçün EPA, hamilələr, süd verən analar və uşaqlar üçün isə DHA uyğundur.

Həyat tərzi   ⁄   24.01.2020   ⁄   287  baxış

Uşaqlarda allergiyaya ən çox səbəb olan qidalar

Uşaqlıqdakı qida allergiyası bəzən inkişaf prosesində yox olur, bəzən yetkinlik dövründə də davam edir. Bəs, hansı qidalar allergiyaya daha çox səbəb olur? Qida allergiyası hansı şikayətlərə yol açır? Qida allergiyası  diaqnozu necə qoyulur? Qida allergiyası necə müalicə olunur?

uşaqlarda zəka
Həyat tərzi   ⁄   01.01.2020   ⁄   266  baxış

Elm adamlarına görə uşaqlar zəkalarını anadan alırlar

Elm adamları genetik modifikasiya olunmuş siçanlar üzərində araşdırma aparıblar. Uzun illər davam edən araşdırma, insanlar üçün həyata keçirildiyi zaman oxşar bir nəticə əldə edildi. Buna görə uşaqlar ağıllarını analarından alırlar.

Həyat tərzi   ⁄   29.12.2019   ⁄   344  baxış

Xərçəng xəstəliyinin mübarizəçisi

Tərkibindəki sulfuranın miqdarı ilə sağlamlığımız üçün vacib olan brokoli və gül kələmin faydaları saymaqla bitmir. Xüsusilə qışda bu iki qidanı yemək lazımdır. Brokoli faydası baxımından bir addım qabaqdadır

Həyat tərzi   ⁄   28.12.2019   ⁄   307  baxış

K vitamini haqqında heç eşitmisiniz?

Vitamin K, çox eşitdiyimiz bir vitamin deyil, təəssüf ki digər vitaminlər qədər adı çəkilmir. Ancaq bu təməl qidaya əhəmiyyət verməmək səhv olardı. Bəs, çoxumuzun eşitmədiyimiz K vitamini nə işə yarıyır?

Reklam

Son yazılar

Coca cola
Biznes və texnologiya   ⁄   11.03.2020   ⁄   58  baxış

“Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramına start verildi

Mart ayının 10-dan etibarən Coca-Cola Azərbaycan və İNNOLAND İnkubasiya və Akselerasiya Mərkəzinin tərəfdaşlığı ilə “Coca-Cola İlə Fərq Yarat” inkubasiya və akselerasiya proqramı başlamışdır. Proqramın məqsədi ölkənin sərinləşdirici içki sənayesində istehlakçılar və müştərilərin ehtiyaclarını daha yaxşı təmin etmək üçün qlobal trendlərə uyğun müasir texnoloji həllər tapmaq və bunun üçün milli gənc kadrlardan yararlanmaqdır.

Dehidrasiya nədir
Turizm   ⁄   02.03.2020   ⁄   121  baxış

Dehidrasiya nədir, bunun qarşısını necə almaq olar?

Temperatur və rütubət faizinin artdığı yay aylarında digər fəsillərə nisbətən maye ehtiyacı daha yüksəkdir. Bədən istiliyini hava istiliyinə nisbətən balansda saxlamaq üçün nəfəs alıb-vermə, tərləmə və idrar ilə istiliyini ifraz edər. İnsan bədəninin təxminən 65% -i sudan ibarətdir. Yetkin bir şəxs gündəlik orta hesabla 2,5 litr maye itirir. Maye itkisinə əlavə olaraq, bədənin elektrolit balansını tənzimləyən natrium, kalsium və kalium kimi minerallar xaric olur. Normal şəraitdə bədən, maye elektrolit balansını qorumaq üçün itirdiyi maye və elektrolitləri qida və su istehlakı ilə qarşılayar. Bədəndəki mayenin ümumi miqdarının azalması susuzluq hissi ilə özünü göstərir. Maye miqdarında azalmalar artdığda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər.

Koronavirus - qorunmağın yolları
Həyat tərzi   ⁄   25.02.2020   ⁄   246  baxış

Koronavirusdan qorunmağın yolları

Əsasən heyvanlarda xəstəlik amili olan korona virus ailəsinə aid mutasiya keçirən və “2019-nCov” adı verilən virus, ötən ilin dekabr ayından başlayaraq Çinin Uhan şəhərində insanlar arasından yayılmağa başladı.

omega 3 faydaları nələrdir?
Həyat tərzi   ⁄   18.02.2020   ⁄   193  baxış

Omega-3-ün faydaları nələrdir? Alarkən nələrə diqqət etməlisiniz?

Omega-3 yağ turşuları, qida maddələri ilə qəbul edilməli olan çox doymamış yağ turşularıdır. Bədənin Omega-3 ehtiyacı, ana bətnində başlayır. Ehtiyac uşaqlıq, yetkinlik və qocalıq dövründə davam edir. EPA və DHA adı verilən Omeqa-3 yağ turşuları vardır. Yetkinlər üçün EPA, hamilələr, süd verən analar və uşaqlar üçün isə DHA uyğundur.

Turşu və faydaları
Gündəm   ⁄   11.02.2020   ⁄   193  baxış

Turşu yeməyin heç eşitmədiyiniz 7 faydası

Turşu evdə şüşə qabda və əlverişli şəraitdə hazırlanarsa sağlamlıq üçün son dərəcə faydalıdır. Sağlam insanlarda turşunun həftənin 2 günü maksimum 1 ovuc içi qədər istifadəsi yetərlidir. Bəs, uyğun şəraitdə altında hazırlanıb yeyildikdə sağlamlığımız üçün faydaları nələrdir? Sadəcə sirkə və duz ilə hazırlanmış, tərkibində konservant olmayan turşunun 7 faydası bunlardır.

Tükənmişlik hissi
Karyera   ⁄   31.01.2020   ⁄   201  baxış

Tükənmişlik sindromunu aradan qaldırmaq üçün 3 məsləhət

Gərgin iş tempi, artan stres, trafik və s. bir çox amillər bəzən işçiləri elə bir nöqtəyə gətirir ki, son nöqtənin adı-tükənməkdir! Bu hissi aradan qaldırmaq üçün nə etməliyik?

Həyat tərzi   ⁄   24.01.2020   ⁄   287  baxış

Uşaqlarda allergiyaya ən çox səbəb olan qidalar

Uşaqlıqdakı qida allergiyası bəzən inkişaf prosesində yox olur, bəzən yetkinlik dövründə də davam edir. Bəs, hansı qidalar allergiyaya daha çox səbəb olur? Qida allergiyası hansı şikayətlərə yol açır? Qida allergiyası  diaqnozu necə qoyulur? Qida allergiyası necə müalicə olunur?

Uncategorized   ⁄   17.01.2020   ⁄   182  baxış

Qulançar və onun faydaları

 Qulançarın tərkibində maqnezium, fosfor, selenium, sink, natrium, dəmir, mis, kalsium, manqan kimi minerallar və ə A, C, B6, K kimi vitaminlər var.

uşaqlarda zəka
Həyat tərzi   ⁄   01.01.2020   ⁄   266  baxış

Elm adamlarına görə uşaqlar zəkalarını anadan alırlar

Elm adamları genetik modifikasiya olunmuş siçanlar üzərində araşdırma aparıblar. Uzun illər davam edən araşdırma, insanlar üçün həyata keçirildiyi zaman oxşar bir nəticə əldə edildi. Buna görə uşaqlar ağıllarını analarından alırlar.

Həyat tərzi   ⁄   29.12.2019   ⁄   344  baxış

Xərçəng xəstəliyinin mübarizəçisi

Tərkibindəki sulfuranın miqdarı ilə sağlamlığımız üçün vacib olan brokoli və gül kələmin faydaları saymaqla bitmir. Xüsusilə qışda bu iki qidanı yemək lazımdır. Brokoli faydası baxımından bir addım qabaqdadır